Typ om te zoeken

In the spotlight Techniek Woonzorgcentra

BIM als leerproces waarin alle bouw- en facility partners elkaar moeten vinden

Delen

Het project Sint-Pieters Molenwijk is het jongste bouwproject van de Brugse zorggroep Mintus: een woonzorgcentrum met 232 bedden, een kinderdagverblijf, een dagverzorgingscentrum en opleidingslokalen voor een verpleegschool. Het project werd opgestart in 2019, in het voorjaar 2021 wordt de ruwbouwfase afgerond, de oplevering is voorzien in 2023. Als hoofd van de technische dienst van Mintus is architecte Ann Vandycke onze ideale gesprekspartner voor meer inzicht in de toepassing van het BIMmodel op het bouwconcept en het toekomstige geïntegreerde gebouwenbeheer van Mintus. 

Ann Vandycke (Manager van de Technische dienst Mintus)

Met dit project schakelen we voor het eerst BIM in, maar we zijn er wel laat mee begonnen” vertelt Ann Vandycke. “We pasten het BIM model niet toe tijdens de projectopbouw. We willen het nu vooral gaan gebruiken als basis voor facility management. De kost van de exploitatie en het beheer overstijgt over de hele levenscyclus van een gebouw ettelijke keren de bouwkost. Daarom zetten we sterk in op onderhoud en management en trekken we daarbij de kaart van BIM als database. Sinds we beslisten om toch BIM te gebruiken, voeren we systematisch alle afwerkingspercelen in. Op het vlak van clashdetectie missen we nu wel de voordelen. Toch concludeerden we dat zelfs enkel facility management en beheer de investering meer dan waard is.” 

BIM als database voor facility management: tot 20% verlenging van de levenscyclus van een gebouw 

Op het einde van de rit willen we een as-built dossier dat volledig in BIM is opgebouwd”, vervolgt Ann VandyckeDan kunnen we eenvoudig links leggen en data ophalen die bij problemen of onderhoud meestal niet beschikbaazijn ook vlot koppelen aan werkaanvragen. Studies wijzen uit dat je daar tot 20% van de totale bruikbare levenscyclus van gebouwen mee verlengt. De BIM database moet er voor zorgen dat we gericht een onderdeel met zijn specificaties kunnen aanpakkenSneller en doelgerichter, want het bespaart overbodige verplaatsingen. En veiliger: we hoeven onderhoudstechniekers niet meer uit te sturen met vage richtlijnen.”  

Voor dit bouwproject werkt Mintus met gesplitste aanneming: voor elk onderdeel een andere aannemer. Een coördinatiebureau zorgt dat we als bouwheer meer controle hebben over uitwerking, gebruikte materialen en voorzieningen, want niet elke onderaannemer heeft projecten in de zorgsector in de vingers”, verduidelijkt Ann VandyckeVoor alle technieken, nevenaannemingen en afwerkingen streven we ernaar om de uitvoeringsplannen maximaal op te maken via BIM. Nog steeds geen evidentie, omdat veel bouwpartners er nog niet helemaal klaar voor zijn. Gevolg: we krijgen nog veel plannen in CAD. Dat gaat nu eenmaal sneller. We wijzen hen er dan telkens op dat het wel de bedoeling is om een BIM model op te maken.” 

Het grote aantal partners leidde tot een intensief BIM voortraject. Je moet het model opmaken, een bepaalde graad van detaillering vastleggen, een BIM protocol opstellen, afspraken maken over wat je verwacht van het model en wat je ermee wil doen. Daarbij is teveel in detail gaan niét de juiste oplossing, wel een duidelijke einddoel voor ogen houden en in kaart brengen wat daarvoor nodig is. Specifiek aan BIM is dat je altijd verder bouwt op waar je mee startzodat elke partner zich aan het model kan houden. Een uiterst grondige voorbereiding – zonder teveel in details te treden – is dus heel belangrijk. 

BIM is de toekomst, maar het vereist een platform dat BIM ondersteunt, een ervaren architect-partner voor de opmaak én medewerkers die ermee kunnen omgaan 

Ann Vandycke: “BIM dicht de kloof tussen ontwerp, uitvoering en onderhoud, maar op het einde van de rit een bruikbaar product in handen hebben, wordt niet eenvoudig. Als bouwheer heb je echt een architect nodig die BIM kéntArchitecten zijn er vaak nog niet echt mee vertrouwd, wat de prijs juist opdrijft omdat ze zich moeten inwerken. Dat geldt ook voor de aannemers. We hebben een aparte post in de aanbesteding opgenomen, omdat we willen dat elke bouwpartner zicht bewust moet zijn van de tijdsinvestering die BIM vereist. Bij BIM is een moderator geen overbodige luxe. Je ziet ook dat sommige partners uiteindelijk maar schoorvoetend mee in het verhaal stappen. Je legt samen een lange weg af.”  

Ik heb zelf als architect vooral passieve kennis, maar enkele van onze medewerkers scholen zich actief bij in BIM. Sommige kleinere projecten tekenen we nu zelf 3D uit in Revit (BIM software)Een BIM model moet ook permanent geüpdatet worden. Naast de middelen en de juiste keuzes vooraf heb je dus ook mensen met de juiste opleiding nodig. De opmaak van het model is uiteindelijk één aspect van het verhaal. 

De link leggen met het gebouwbeheerssystemen: connecting the dots tussen bouwpartners, studiebureau en technische dienst 

Mintus is een voortrekker in het gebruik van sensortechnologie voor gebouwbeheersystemen (GBS). We parametreren onze voorzieningen via sensoren die data overbrengen waaruit we dan prioriteiten vastleggen op het vlak van onderhoud en herstellingen”, verduidelijkt Ann VandyckeGaat er bijvoorbeeld een verwarming stuk in een WZC, dan is dat een prioritair alarm. Sinds COVID19 geldt dat ook voor de verluchting. GBS hebben we in al onze recente gebouwen, een gigantische meerwaarde tijdens de pandemie. De koppeling van deze data met BIM zal ons naar een hoger niveau tillen. 

Dat vereist wel de nodige configuraties. Voor remote energiemanagement en automatisering installeerden we in onze gebouwen installeerden we in onze gebouwen beheerssystemen zoals Schneider en Priva – en er zijn nog heel wat andere krachtige systemen op de markt. Priva is een open systeem en zal zeker koppelbaar zijn, Schneider heeft intussen een samenwerkingsverband met Planon – realtime data en Artificial Intelligence (AI) voor gebouwen – en ook daar is de configuratie met BIM zeker mogelijk. We houden alles zo open mogelijk. 

Sensortechnologie is ook heel geschikt om patroonherkenning op toe te passen. Om de druk op het zorgpersoneel te verlichtenonderzoeken we momenteel de mogelijkheden. Een voorbeeldvia sensoren het slaappatroon van een bewoner interpreteren. We streven er alvast voor het gebouwbeheer naar om patroonherkenning in te zetten. Gebouwenbeheersystemen op basis van AI kunnen patronen interpreteren, zoals klachten over te koud of te warm in de kamer, of een verhoogd waterverbruik. Het systeem leerhoe het gebouw zich onder bepaalde omstandigheden gedraagt. Model Predictive Control (MPC) is niet meer weg te denken bij data based gebouwenbeheer. Mintus heeft er dankzij een deelname aan een internationale studie al ervaring in opgebouwd. Met BIM erbij, beschikken we over een extra datapool. 

BIM testfastot 2023 als basis voor alle volgende bouwprojecten 

Een BIM model bouw je stukje bij beetje op, dus we hebben nog tot 2023 om het op punt te stellente testen en optimaliseren. Connecting the dots tussen de bouwpartners en ons administratieve center. Het meldpunt moet de nodige linken kunnen leggen, het atelier moet leren werken met digitale werkbonnen. Onze technische dienst staat zelf in voor het overkoepelende facilitybeheer van het hele patrimonium van Mintus, dus voor ons allemaal komen er boeiende tijden aan. Het nieuwe WZC wordt een echte testcase: voor volgende grote projecten kunnen we nu al terugvallen op deze ervaring. Bovendien zullen we dan wél BIM-gebaseerd werken vanaf de vroege projectstart.” 

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *