Typ om te zoeken

In the spotlight Techniek Ziekenhuizen

BIM heeft een groot onaangeboord potentieel als database voor de volledige lifecycle van een gebouw

Delen

Het Bouwwerk Informatie Model (BIM) is een proces dat doorgaans gelinkt wordt aan een intelligent 3D model, maar BIM maakt ook documentmanagement, simulatie en coördinatie mogelijk. Hoe courant wordt diuitgebreide versie van BIM toegepast op de bouw, in het bijzonder van zorginfrastructuur? Zorg & Techniek vroeg het aan Karl Neyrinck, voorzitter van de Vlaamse Confederatie Bouw en CEO van de bouwtechnologiegroep EEG. 

Welke Belgische ziekenhuizen werden al met BIM gebouwd?

Karl Neyrinck, voorzitter Vlaamse Confederatie Bouw, CEO van de bouwtechnologiegroep EEG

Ik denk aan het Emmaüs ziekenhuis en het nieuwe GHdCziekenhuis in Charleroi, ook het AZ Delta  in Roeselare”, zegt Karl Neyrinck. Er zijn ook deelprojecten, zoals een verbouwing van een dienst  van het UZ Gent. Met EEG zetten we sterk in op BIM om dossiers voor te bereiden en uit te werken. Het BIM-principe bestaat al zeker een 15tal jaar dankzij de Angelsaksische landen die het voortouw nemenIn België zijn we niet bepaald voorlopers. 

Wat zijn de mogelijke toepassingen van BIM? 

“BIM start met een ontwerpmodel voor de architectuur. We zien inderdaad steeds vaker dat architecten in Revit BIM-software beginnen te ontwerpen. Vergeet niet: BIM an sich is geen softwarepakket, het is een model3D tekenen is maar één aspect. De koppeling van gegevens en op termijn intelligentie is nu dé evolutie. De rekenmodellen die eraan gekoppeld worden, zijn steeds performanter. BIM wordt vandaag nog grotendeels gezien als 3D tekenen en bouwinformatie verzamelen om daarmee te modelleren. Tijdens de volledige lifecycle kan je die data gebruiken om te activeren en er rekenmodellen op te los te laten. In BIM stockeer je dus data om te gebruiken in de latere levenscyclus van een gebouw. Als we die database koppelen aan algoritmes wordt veel mogelijk. Maar die toepassing staat in België nog in zijn kinderschoenen. 

BIM als backbone voor meer duurzaamheid en efficiëntie? 

Informatie over het bouwproces en de gebruikte materialen opslaan en zorgen dat die data in een circulair model kunnen passen waarin die materialen hergebruikt worden, is één stap. Een tweede stap is dat model te zien als een Digital Twin waarop je dan sensoren ‘plaatst’ waarmee je data verzamelt en interpreteertEen verdere stap zou artificiële intelligentie kunnen zijn om zelflerende modellen uit te distilleren. Dat zou dan de echte toegevoegde waarde van die datapool kunnen zijn. Daartoe hebben we een stappenplan nodig. Eerst digitaal ontwerpensensoren in een gebouw adequaat plaatsen en daar een model op bouwen om die gegevens te verzamelen. Dan kun je artificiële intelligentie toepassen en er een leereffect uit creëren.a

Waarom wordt het BIM-model nog niet courant toegepast? 

“Er zijn verschillende spelers in de markt die onderling moeten afstemmen hoe ze een BIMmodel kunnen delenDe architecten tijdens de ontwerpfase, de aannemers ruwbouwprefabafwerking zoals schilders en schrijnwerkers... Niet iedereen is klaar om met dat BIMmodel te werken of heeft daar de budgetten voor. En ook toegankelijkheid is een issue.

Promoot de confederatie bouw het gebruik van BIM?

BIM moet op een gestandaardiseerde manier uitgerold worden, zodat het voor iedereen een win is. Het mag zeker geen bijkomende verplichting en kost zijn. Wij mobiliseren de sector dus om een standaard vast te leggenEr is een groot verschil tussen België en Nederland op dat vlak. Dat ligt aan een verschillend aanbestedingsmodel. In Nederland schrijft men een aanbesteding uit op basis van eenheidsprijzen en standaard hoeveelheden. Daarop werkt een bouwteam verderIn België vertrekt men van vrij vergevorderde ontwerpen die niet of nauwelijks kopieerbaar zijn. 

Conclusie: BIM heeft in België nog een groot onaangeboord potentieel. 

BIM enkel als 3D tekening heeft niet zoveel toegevoegde waarde. Maar als procedure en als data base over de volledige lifecycle wel. Omdat het faal en coördinatieproblemen sterk voorkomt en we er duurzaamheid op de lange termijn van gebouwen mee kunnen garanderen. Dat is ook onze boodschap naar onze verschillende overheden toe. 


De praktijkcase  

Bouw nieuwe campus AZ VesaliusBIM voor ontwerpfase en clashdetectie 

Het nieuwe medisch centrum van az Vesalius in Bilzen met een oppervlakte van 3.600 m² komt tegenover het huidige medisch centrum te staan. Het bouwconcept werd gerealiseerd door STRABAG Belgium NV op basis van BIM.

STRABAG liet als hoofdaannemer voor de nieuwe ziekenhuisvleugel in Bilzen het ontwerp in BIM ontwikkelen“We zijn aannemer en coördinator voor het ontwerp”, zegt projectleider Gilles GoyensAls coördinator hebben we een ingenieursbureau technieken en een architectenbureau aangesteldHet ontwerp leidt naar een sleutel-op-de-deur nieuwbouwDe werken zijn gestart in januari 2019 en we hopen begin 2021 op te leveren. Het oude ziekenhuis wordt dan afgebroken.

Heeft BIM een rol gespeeld bij de aanbesteding?

Zeker. Er zijn veel minder fouten en conflicten wanneer je het ontwerp kunt optimaliseren met BIM clashdetectie. Ihet bijzonder in ziekenhuizen zitten er enorm veel technieken. Dan is ontwerpen en beheren met BIM absoluut aangewezen.  

BIM kan naar wens enkel tijdens de bouwfase of de hele levenscyclus ingezet worden. 

“Uit BIM haal je in principe exact wat je wil”, zegt projectleider GoyensJe kan het model perfect uitsluitend inzetten voor het ontwerp en om een clashdetectie uit te voeren. Uit het samenvoegen van pakweg elektriciteit, medische gassen, stabiliteit en architectuur haal je de conflicten. De volgende stap is met BIM de data in modellen gietenAan die modellen kunnen technische fiches met materiaaleigenschappen toegekend worden. Daarmee wordt het model bruikbaar voor preventief en predictief onderhoud. Die bepalingen worden bij de projectstart bepaald. Voor az Vesalius zit die nazorg niet in het contract. Maar als ons gevraagd wordt om die toch op te pakkendan kunnen wij dat dankzij de data in BIM gemakkelijk doen. 

BIM brengt ook een meerkost met zich mee: terecht?  

De extra kosten tijdens het ontwerp- en de uitvoeringfase worden voorlopig vaak nog niet gezien als een investering. Denk bijvoorbeeld alleen al aan de personeelskosten voor een BIMcoördinator. Maar zeker tijdens de uitvoering weegt die meerkost absoluut op tegen de baten. Je lost zoveel potentiële problemen preventief opdat de extra kostenpost meer dan gerechtvaardigd is.” 

Marc Jackmaert (Facilitair Directeur, az Vesalius) en Gilles Goyens (Projectleider, STRABAG Belgium)

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *