Jessa ziekenhuis

Creatief met bestaande infrastructuur 

In het Limburgse Jessa Ziekenhuis werden meerdere verbouwplannen gedwarsboomd door corona. Dat bleek soms een geluk bij een ongeluk. De werf van de spoeddienst werd gebruikt als wacht- en triageruimte. Op de dialyseafdeling werd één verdieping, dat klaar was voor verbouwing, volledig afgezonderd en aan Covidpatiënten gewijd. Aan de plannen werd uiteindelijk niets drastisch veranderd, maar voor de toekomst wil het ziekenhuis wel rekening houden met pandemieën.  

Bij de fusie in 2010 werden twee spoedafdelingen van Campus Virga Jesse en Salvator samengevoegd onder de naam van het Jessa Ziekenhuis. Verspreid over meerdere campussen werken is niet efficiënt, dus besloot men het geheel samen te brengen onder campus Virga Jesse. Daar werd een uitbreiding van de spoeddienst gepland. Die verbouwing moest vooral meer flexibiliteit faciliteren. Verder wilde men af van boxen opgedeeld per pathologie. Opmerkelijk genoeg speelde ook veiligheid mee in de ontwerpfase. 

“De plannen zijn opgemaakt in 2017, een periode dat er wel veel terreuraanslagen waren. Men is dan gaan kijken hoe de dienst vooral zo veilig mogelijk kon worden gemaakt. Tijdens het ontwerp werd rampengeneeskunde steeds in het achterhoofd gehouden”, vertelt Christine Nollet die als stafmedewerker nauw betrokken is bij de verbouwplannen. “Er werd bijvoorbeeld bewust gekozen voor een centraal werkpunt met daar rondom boxen.” In het kader van mogelijke terreur koos het ziekenhuis ook bewust voor één toegang voor de spoedafdeling om de in- en uitstroom goed te kunnen controleren. Een beslissing die tijdens de coronapandemie een nadeel is gebleken. 

Christine Nollet vervolgt: “Toen Covid uitbrak, zaten we middenin de verbouwing. We hebben dan twee containers geïnstalleerd. Deze deden tijdelijk dienst als spoedboxen. Tegelijkertijd hebben we de werf gebruikt als wacht- en triageruimte.” De eerste golf werd op die manier ad hoc het hoofd geboden. Tijdens de zomer in 2020, toen de Covidgolven even gingen liggen, werd de werf zo goed als kon klaargestoomd. “In september werd de ruimte opnieuw ingenomen. We creëerden er een Covidstroom, triageruimte, vijf onderzoekboxen, een MUG- en wachtzaal.” Zo slaagde het ziekenhuis erin een geïsoleerde spoed te organiseren, ondanks het feit dat het bouwplan maar in één stroom voorzag. “Dat afsluitbare stuk hebben we nu verplaatst. Bij een volgende golf sluiten we dat af met wanden en een sas.”  

Op het einde van de spoed is een decontaminatieruimte. Deze is voorzien van een aparte ingang. Die zal in de toekomst bij een pandemie gebruikt worden. “We hebben alles uitgevoerd volgens origineel plan en naar oplossingen gezocht binnen de bestaande infrastructuur. We zijn creatief geweest met de huidige deuren en boxen om een antwoord op de pandemie te bieden.” Zo zijn er geen structurele aanpassingen doorgevoerd aan de bouwplannen. Daarvoor was het te laat. Uiteraard trok men wel conclusies. “Als we konden teruggaan in de tijd zouden we opteren voor meerdere ingangen. Als we dat vandaag willen doen, moeten we een kostbare box opofferen. Verder denk ik dat we in de afsluitbare zone ook een MUG-zaal zouden voorzien. Dat is er vandaag niet.”  

Meer capaciteit voor dialyseafdeling 

“Voor de start van de verbouwing werden een deel van de patiënten tijdelijk naar campus Salvator verplaatst. Op het moment dat we gingen verbouwen, kwam het virus. Alles werd even on hold gezet”, vertelt Ilse Theunissen, hoofdverpleegkundige dialyse. De eerste verdieping die reeds ontruimd werd en klaar was voor verbouwing, werd ingericht om covidpositieve patiënten te dialyseren. “Op dat vlak zat de timing goed. Het was een geluk bij een ongeluk.”  

Ziekenhuismedewerkers schatten bij het begin van de pandemie correct in dat na één golf er wellicht nog meerdere zouden volgen. Er werd dan ook gekeken naar een ‘structurele tijdelijke oplossing’. “Een groot aantal dialysepatiënten waren positief, dus aan de isolatiekamers hadden we niet voldoende. We hebben dan de ruimte tijdelijk afgezonderd met een wand. Die kunnen we straks hopelijk weghalen.” De nieuwe plannen voorzien namelijk in een grotere capaciteit. Waar de dialyseafdeling eerst uit 38 posten inclusief vier isolatiekamers bestond, zal die straks 49 posten inclusief zes isolatieruimtes omvatten.  

Of men de plannen had moeten omgooien omwille van Covid? “Isolatieboxen nemen veel ruimte in beslag. Dan hadden we moeten inboeten aan het aantal dialyseposten”, klinkt het. “Bovendien is het verzorgen van patiënten in isolatieboxen moeilijker. Als verpleegkundige kan je niet alle patiënten meteen in het oog houden. Het is arbeidsintensiever en dus qua werkcomfort minder evident.”   

Voor- en nadelen 

Aan bouwplannen geen gebrek bij het Jessa Ziekenhuis want op de Salvator Plus-site komt weldra de nieuwe eenheidscampus Ons Zorgpark. Om te bepalen welke architecten hun tanden in dat stevige bouwdossier mochten zetten, lanceerde het ziekenhuis een wedstrijd. 25 bureaus dienden een voorstel in. Tijdens een tweede ronde van de wedstrijd werd aan de laatste vijf deelnemers gevraagd om aan te tonen hoe pandemieproof hun ontwerpen precies waren. “Eigenlijk voerden alle architecten min of meer dezelfde argumenten aan. Er werd vooral gemikt op de mogelijkheid te cohorteren”, aldus projectingenieur Karl Zwinnen uit.  

Lees ook op ZORG Magazine:

Lees ook

Wil je op de hoogte blijven van het laatste zorgnieuws?

Wens je up-to-date te blijven van het laatste zorgnieuws?
Schrijf je dan hier in en ontvang 2-wekelijks onze nieuwbrief.