Jeroen Vrijders

“Circulair denken sluit perfect aan bij het DNA van een ziekenhuis” 

In de zorgsector zal men vaker dan in andere domeinen de principes van circulair bouwen omarmen, onder meer omdat ziekenhuizen permanent uitbreiden en verbouwen. Expert Jeroen Vrijders noemt AZ Groeninge, Ziekenhuis Joseph Bracops en Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum Geel als mooie voorbeelden. 

Het Wetenschappelijk en Technisch Centrum voor het Bouwbedrijf (WTCB) is een collectief onderzoekscentrum voor de bouwsector. Jeroen Vrijders is er labohoofd duurzame en circulaire oplossingen, waarbij hij een team aanstuurt dat de theorie over circulaire economie en slimme gebouwen vertaalt in oplossingen voor de bouwsector.  

“We splitsen de circulaire economie op in drie grote onderdelen”, steekt Jeroen Vrijders van wal. “Daarover informeren en begeleiden we bouwprofessionals. Het eerste luik is afval als grondstof. Vroeger was dat vooral recyclage, nu ligt steeds meer focus op hergebruik en levensduurverlenging van materialen. Het tweede aspect is gebouwen en hun componenten langer laten leven. Dat kan je doen door ze aanpasbaar, flexibel, herinrichtbaar en demonteerbaar te maken. Drie is nadenken over manieren waarop we punt 1 en punt 2 aan elkaar kunnen verbinden, via onder meer nieuwe businessmodellen en materiaalpaspoorten.” 

Trekkers gezocht 

In België en Vlaanderen is vooral de mix van bedrijven,  middenveld, overheid en kennisinstellingen vaak de trekker voor circulariteit. “Een voorbeeld is een organisatie als Vlaanderen Circulair die mee aan de kar trekt om circulariteit ingebed te krijgen. De Europese Green Deal stimuleert ook circulair bouwen en onze industrie probeert het ook zelf op de kaart te zetten.” 

Voorbeelden van trekkende overheden zijn schaarser, vervolgt Jeroen Vrijders. “Het Facilitair Bedrijf is een mooi voorbeeld. Wat het bewerkstelligde in ZIN, het project voor de ombouw van de Torens 1 en 2 van het WTC-complex in de Brusselse Noordwijk, is indrukwekkend. Kamp C, het Antwerps provinciaal centrum voor Duurzaamheid en Innovatie in de bouw, is ook een overheid die zelf een circulair gebouw gaat plaatsen.”   

Ziekenhuizen ideaal 

Verandering is inherent aan ziekenhuizen en woonzorgcentra – en zo heeft de pandemie de manier van zorgverlening veranderd. “In de zorgsector worden circulaire principes uit noodzaak vaker toegepast, zowel procesmatig als bouwtechnisch”, zegt Jeroen Vrijders. “Veel ziekenhuizen breiden permanent uit, dus circulair werken sluit perfect aan bij hun DNA.”  

“AZ Groeninge in Kortrijk is een voorbeeld waar modulair en gefaseerd wordt gewerkt aan de uitbreiding, waarbij elk deel meer circulair is dan het vorige. Buitenkant, indeling, gevel en technieken zijn heel interessant. Een voorbeeld in ontwerpfase is Ziekenhuis Joseph Bracops in Anderlecht waar de mogelijkheden rond supercirculariteit onderzocht worden, tot en met een demonteerbare verbindingen toe.” 

“Nog een voorbeeld is het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum Geel, door de innovatieve aanbestedingsformule. In een bouwteamverband werken, laat innovatie toe die tot betere oplossingen leidt dan een top-downontwerp vanuit opdrachtgever en studiebureau. Open en transparant samenwerken naar een gemeenschappelijk doel leidt tot een optimalisatie van middelen op basis van de competenties van iedereen die bij het proces betrokken is. De uitvoerende partijen van bij het begin betrekken is de boodschap, want circulariteit gaat ook over het proces en zeker het denkwerk dat voorafgaat aan de bouwfase.” 

Lees ook op ZORG Magazine:

Lees ook

Wil je op de hoogte blijven van het laatste zorgnieuws?

Wens je up-to-date te blijven van het laatste zorgnieuws en leerrijke events?
Schrijf je dan hier in en ontvang 2-wekelijks onze nieuwsbrief.