Typ om te zoeken

In the spotlight Techniek Woonzorgcentra Ziekenhuizen

De invloed van de pandemie op preventief en curatief onderhoud

Delen

In veel zorginstellingen haalde Covid de onderhoudsroutine grondig overhoop. Nu het stof van die eerste maanden neergedwarreld iskunnen we terug- en vooruitkijken: wat was en is de invloed van de pandemie op het preventief en curatief onderhoud van medische toestellen en instrumentatieEn op de technische installaties binnen de gebouwenZorg & Techniek legde het oor te luisteren bij enkele technisch verantwoordelijken. 

Medische instrumentatie: langer onderhoudsproces wegens verplichte quarantaine van toestellen 

Jan Vanrusselt is afdelingshoofd medische instrumentatie UZ Leuven, maar heeft ook als voorzitter van de Vlaamse Vereniging van Ziekenhuisinstrumentatietechnici vzw (VVZ) inzicht op de invloed van Covid-19 op het preventief en curatief onderhoud van medische instrumentatie. Onze afdeling staat in voor het onderhoud van alle medische toestellen binnen UZ Leuven. Onze ingenieurs adviseren over de vernieuwing en de vervanging van toestellen. Er is een vakgroep die instaat voor het onderhoud van alle bedside apparatuur zoals infuuspompen, beademing, bloeddrukmeting, monitoring, EKG en ook de apparatuur binnen het OK. De vakgroep speciale technieken staat in voor het onderhoud van toestellen voor medische beeldvorming zoals RX, echografie, MRI, laboratoriumgeneeskunde en ook dialyseDaarnaast beschikken we ook over een fijnmechanische werkplaats die ‘mechanische’ herstellingen en onderhoud voor zijn rekening neemt. Dan zijn er de technisch administratieve medewerkers: zij staan onder andere in voor de registratie van alle toestellen die aangekocht en in dienst gesteld worden. 

Bij welke types apparatuur en installaties is onder invloed van Covid de procedure voor preventief en curatief onderhoud veranderd? 

Eerst werd er onderscheid gemaakt tussen toestellen die op niet-Covid en Covidafdelingen terecht kwamen”, zegt Jan Vanrusselt. “Voor de Covid-afdelingen is een eerste specifieke maatregel de ontsmetting met HYDRAL en het aanbrengen van een label ‘ontsmet’. We hebben een traject opgezet waarbij de toestellen eerst 72 uur in quarantaine gaan en daarna in een afzonderlijke zone nog eens extra ontsmet werden. Daarna pas wordt er gestart met het onderhoud en het herstellen van het toestel. Het nadeelveel toestellen blijven langer in het onderhoudsproces ‘hangen’Om het te kort aan beademingstoestellen op te vangen werd een herverdeling van de pool van toestellen doorgevoerdBovendien werden oudere toestellen weer in dienst genomen. Nog een oplossing was het zelf aanmaken van hoge flow zuurstofsystemen door de fijnmechanische werkplaats om zo de vrijgekomen beademingstoestellen efficiënter te kunnen inzetten bij onze Covid-patiëntenZo hebben we de pieken vrij goed kunnen opvangen. Bovendien is Vlaams-Brabant altijd een beetje gespaard gebleven tijdens de Covid-golven, de ICU in UZ Leuven lag nooit echt vol. 

Toestellen die op de afdeling moeten blijven, worden daar zelf nagekeken. Dat vereist een complete bescherming voor de technici. 

“Klopt, voor curatief onderhoud op locatie moeten onze techniekers de maatregelen respecteren: omkleden, dubbele schort met dubbele handschoenen, face shield. Die werkomstandigheden en ook het omkleden compliceren hun job aanzienlijkEr waren meer toestellen te onderhouden door de extra Covid-afdelingen die werden opgezet. Frequenter onderhoud voor bepaalde toestellen was niet nodig.”  

De heringebruikname van kamers en ruimtes na Covid-opnames is een verantwoordelijkheid van de dienst ziekenhuishygiëneHoe verloopt dat in overleg met de dienst medische instrumentatie? 

“Vanuit ziekenhuishygiëne worden HYDRAL en Dakin Cooper geadviseerd als ontsmettingsmiddelen. Wanneer afdelingen terug in gebruik genomen worden voor niet Covid-patienten dan gebeurt daar eerst een verneveling en worden de toestellen zelf ook weer 72 uur in quarantaine genomen . In het begin van de pandemie werd de samenwerking tussen medische instrumentatie en ziekenhuishygiëne opnieuw op elkaar afgestemd om die desinfectie in goede banen te leiden. Die procedures staan nu volledig op punt.”  

Waren de leveranciers van medische instrumentatie en externe onderhoudsdiensten betrokken bij de nieuwe maatregelen rond preventief en curatief onderhoud? 

De meeste ziekenhuizen voerden de nieuwe maatregelen autonoom in, los van eventuele richtlijnen van de leveranciers van de medische toestellen. De VVZ heeft op de website bij veelgestelde vragen wel de suggesties van een aantal bedrijven geplaatst. We hebben dat vrijblijvend gedeelddie adviezen werden per ziekenhuis dan verschillend ingevuld. Over het ombouwen of verbouwen van beademingstoestellen kregen we veel vragen vanuit meerdere ziekenhuizen. 

Ook van BeMedTech, de Belgische federatie van de industrie van de medische technologieën, kregen we de vraag over richtlijnen voor leveranciers en voor het onderhoud door externen. Ook daar adviseerde de VVZ dat bedrijven de richtlijnen van de ziekenhuizen moeten opvolgen. Van zodra er ergens cruciaal onderhoud nodig is, moeten externe onderhoudstechnici dezelfde richtlijnen volgen als de  ziekenhuismedewerkers, inclusief de CovidomkleedregelsVoor onderhoud van de medische instrumentatie moet een toestel dus eerst 72 uur in quarantaine. Een pijnpunt is dat veel onderhoudsbedrijven zo routineus toegang krijgen tot een bepaald ziekenhuis dat ze zich zonder aanmelden naar het toestel begeven en het onderhoud starten. Specifiek op Covid-afdelingen leidde dat niet tot problemen, omdat die afdelingen sowieso gesloten en gecontroleerd zijn. 

Zullen de nieuwe regels voor onderhoud blijven of geleidelijk afgebouwd worden? 

“Of en hoe lang de huidige extra maatregelen van kracht zullen blijven, is nog niet zeker. De ontsmettingsregel op de verpleegafdelingen is altijd al van toepassing geweest. Ik ga ervan uit dat de speciale verpakkingen en het plaatsen van toestellen in containers voor quarantaine meteen weer ingevoerd worden van zodra er een nieuwe golf of een ander virus opduikt.” 


De VVZ in een oogopslag 

De VVZ spitst zich toe op het veilig gebruik van medische uitrusting. We trachten dit te bekomen door het inrichten van diverse opleidingsactiviteiten voor onze leden. Het veilig gebruik van medische uitrusting bestaat uit o.a. een goed beheer, het juist uitvoeren van preventief en correctief onderhoud, vermijden van gebruikersfouten,… Deze onderwerpen komen tijdens onze activiteiten dan ook vaak aan bod. 

VVZ-leden zijn voornamelijk technici en ingenieurs en dit zowel in ziekenhuizen, zorginstellingen als bij leveranciers. Iedereen die op de een of andere manier betrokken is bij dit veilig gebruik nodigen wij graag uit om zich bij onze vereniging aan te sluiten.   

  • 353 leden
  • 41 ziekenhuizen
  • 40-tal steunende leden (medische firma’s)
  • Jaarlijks aanbod: 1 studiedag, 2 navormingen, een aantal werkgroepen en het jaarlijks µCongres in oktober
  • Samenwerking:Zorg.tech,VZI (Nederland), Agentschap zorg en gezondheid, FOD Volksgezondheid 

Meer info: www.vvz.be  


CASE 

Elektriciteit: afstandsgestuurd onderhoud kan nooit de volledige oplossing worden    

Medewerker afdeling elektriciteit Jeroen Andries staat in voor het onderhoud van alle elektrische apparatuur en netwerken bij de Brugse welzijnsvereniging Mintus. In tegenstelling tot HVAC waarvan het onderhoud wordt uitbesteed aan externe bedrijven, wordt elektriciteit door het eigen technische team onderhouden. 

Heeft Covid geleid tot andere onderhoudsprocedures?  

“Voor telefonie, oproepsystemen zoals intercom, toegangscontrole en brandveiligheid ben ik rechtstreeks verantwoordelijk. Meestal moeten onze technici daar toch ter plaatse voor aan de slag”, zegt Jeroen Andries. “Vaak gaat het om fysische mankementen. Op een Covid-afdeling is dan een compleet beschermend pak vereist: handschoenen, bril, FFP2 masker en gelaatsscherm. Dat hebben we twee keer moeten doen: telkens een telefoonaansluiting die niet werkte. Natuurlijk essentieel voor mensen in quarantaine die letterlijk opgesloten zitten. Voor veel interventies blijft het noodzakelijk om ter plaatse te zijn: je moet kunnen zien en horen. Een pomp die lawaai maakt kan je niet vanop afstand inspecteren. Telefonie kan wel vanop afstand via software aanpassingen doen. Mintus is een voorloper op het vlak van gebouwenbeheer en daarmee kunnen we ook vanop afstand interveniëren. Maar doorgaans vereist elke ingreep rond elektriciteit toch dat ter plaatse kan meten en testen.”  

Waar is afstandswerk voor onderhoudstaken wel mogelijk? 

“Onze werkorganisatie is zeker aangepast”, zegt Jeroen Andries. “Om de twee maanden houden we noodstroomtesten: we hebben overal in de woonzorgcentra dieselgroepen die bij stroomuitval het gebouw overnemen. Die vergaderingen verlopen nu via Zoom. Je mist wel iets, maar het lukt dankzij de duidelijke afspraken. Ik denk dat we voor een deel wel online zullen blijven vergaderen tijdens de voorvergadering. Het bespaart tijd en verplaatsingen. Misschien ‘dankzij’ Covid zijn we afstandswerk toch als efficiënter beginnen zien. Bij Mintus is er ook een wachtdienst waarvoor vier medewerkers instaan. Via ons gebouwenbeheerssysteem kunnen we met onze computer van thuis uit die installaties aansturen. Mede daardoor waren er al minder interventies ter plaatse nodig. De trend was bij ons dus al ingezet.” 

Jeroen Andries (Medewerker afdeling elektriciteit, Mintus)


CASE 

HVAC: “Veel vaker ventilatoren moeten vervangen” 

Faisal Ramdani (Technisch medewerker HVAC, Sint-Andriesziekenhuis Tielt)

Preventief en curatief onderhoud van HVAC gaat ook in het Sint-Andriesziekenhuis in Tielt sinds het begin van de coronacrisis gepaard met extra veiligheidsvoorschriften. “Op de Covid-afdelingen zijn beschermingsmateriaal, mondmasker en beschermende pakken verplicht als we ergens een onderhoud moeten uitvoeren, zoals koeling nakijken, filters vervangen of een koelbalk reinigen”, zegt technisch medewerker HVAC Faisal Ramdani. “Zeker filters worden extra vaak gecheckt.” 

Verloopt preventief en curatief onderhoud van HVAC nu anders? 

Onderhoud op een Covid-afdeling stelt onderhoudstechnici rechtstreeks bloot aan het virus, in de lucht maar ook via de koelings- en de ventilatietoestellen. De bescherming is geen luxe. “Maar in een omgeving met een permanente temperatuur van 24°C is het lastig werken met zo’n full protective gear”, zegt Faisal Ramdani. “Het vergt veel van mensen én van de installaties: de hele afdeling wordt in onderdruk gezet, noodzakelijk om het besmettingsgevaar tegen te gaan. Dat betekent dat de installatie alleen zuigt waardoor ze intensiever draait. We hebben al twee, drie keer ventilatoren moeten vervangen op hetzelfde toestel.” Op het vlak van preventief onderhoud van de installaties zijn er geen veranderingen, vermeldt Faisal Ramdani. “Op de voorzorgsmaatregelen na is er op dat vlak verder geen verschil.” 

Hoe is de werkorganisatie zelf veranderd?  

“Ik ben zelf extra allround geworden”, zegt de HVAC-technicus. “Onthaal en dokterspraktijken hebben plexiglas nodig, er was nieuwe belettering nodig, ik sprong in voor mijn collega van houtbewerking. In het begin van de crisis draaiden we lange dagen, nu is de routine teruggekeerd. Vergaderen met de collega’s gebeurt nog altijd op locatie: in het ziekenhuis hebben we verschillende vergaderzalen. Met externen voorlopig alleen virtueel.  Leveranciers mochten eerst niet op de site komen, daarna alleen op basis van een gezondheidsverklaring opgesteld door de preventiedienst.” 

Wat zullen voor HVAC de langetermijneffecten zijn van de coronacrisis?  

“Wat zal blijven zijn de plexi-afscheidingen, maar in koeling, verwarming en ventilatie verwacht ik geen veranderingen. Een gevolg op termijn waarvan ik hoop dat het zal blijven, is dat wij technici nu meer waardering krijgen, ook van buiten het ziekenhuis. De technische dienst hoort er nu meer bij. Logisch: zonder ondersteunende diensten is er geen warm water, koeling, verwarming of zuurstof voor het OK en de ICU. Voor zuurstof zijn de dosissen verdubbeld, van 20 naar 40 flessen en op de site hebben we twee zuurstofbatterijen extra geplaatst. We zijn voorbereid op elke nieuwe golf.”  

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *