Typ om te zoeken

Facility In the spotlight Ziekenhuizen

De ISO 7010 norm voor veiligheidssignalisatie en wayfinding: “zowel voor- als nadelen”

Delen

De regelgeving over pictogrammen is sinds 2012 onderhevig aan de Europese norm ISO 7010 voor grafische symbolen op gevaren- en veiligheidssignalisatie, inclusief die welke nooduitgangen aangeven. Die norm is niet bindend. Reden te meer om doordachte keuzes te maken in een vroege fase van elk bouw- of verbouwproces, zegt Erik Schuermans (Studiegroep Labyrint). 

ISO 7010 leidt tot vrij ambigue situaties”, zegt Schuermans“Het probleem is dat wanneer je renoveert of een nieuwbouw plaatst naast een bestaand gebouw, er maar één systeem van veiligheidssignalisatie gebruikt mag worden. En omdat in het bestaande gebouw doorgaans de oude normering aanwezig zal zijn, ben je eigenlijk verplicht om ook in de nieuwbouw de oude normering te gebruiken. Tenzij je beslist om alle signalisatie te vervangenAls studiebureau krijgen wij daar ook vanuit de zorgsector specifiek vragen over. Meestal raden we dan aan om toch de switch te maken naar ISO 7010conforme bewegwijzering. 

Brandweer, arbeidsinspectie, brandverzekering 

De plaatselijke brandweer toetst alle ingrepen – wettelijk verplicht of niet – en geeft een gebouw vrij op het vlak van brandveiligheid, ook op het vlak van signalisatie. Daarnaast zijn er twee controleinstellingen die toekijken op de conformiteit: de arbeidsinspectie en de verzekering. Voor de arbeidsinspectie geldt dat de oude reglementering opgevolgd moet worden. Maar de verzekeraar die de brandpolis beheert kan dus van oordeel zijn dat – ondanks het fiat van de arbeidsinspectie – de bewegwijzering niet conform is. 

Dat hoeft niet te leiden tot problemen met de brandpolis bij een schadegevalEen verzekeraar kan niet de oude signalisatie inroepen om geen schade uit te keren, aangezien er geen Belgische of internationale verplichting is om ISO 7010 te gebruiken. Maar in het licht van een controlekunnen ze een beheerder wel opleggen dat het aan de norm moet voldoen omdat het gebouw anders niet verzekerbaar is. Er zijn dus wel een aantal instanties waar rekening mee gehouden moet worden.” 

Voor- en nadelen van ISO 7010 

Wat zijn de voordelen van ISO 7010De internationale harmonisering door ISO 7010 verhoogt de veiligheid”, zegt Erik Schuermans. Maar er zit ook een andere kant aan het verhaal. Voorbeeld 1: in het oude systeem bestaan tekens voor uitgang en nooduitgang. In de nieuwe norm is het teken voor uitgang weggevallen. Alles is ‘nooduitgang’ geworden binnen de normeringHet icoon voor de gewone uitgang is geschrapt. Dat vind ik geen vooruitgang.” 

Voorbeeld 2: in de oude normering wijst de pijl naar beneden om ‘rechtdoor’ aan te duiden, in de nieuwe norm is dat een pijl naar boven. Uit Nederlands onderzoek blijkt dat die tweede duidelijker wordt bevonden. In België kantelt de praktijk nu ook in die richting. Toch vind ik zelf dat een pijl naar beneden duidelijker is. Als je rechtdoor gaat in een gang waar ook een trap naar boven leidt, schept een pijl naar boven verwarring. Maar ook daarin heeft de plaatselijke brandweercommandant het laatste woord.  

Vooraf advies door de brandweer noodzakelijk 

Voorbeeld 3: een positieve toevoeging aan ISO 7010 van een vlam-icoontje aan een aantal symbolen”, vervolgt Erik Schuermans“Voor een brandindicatie is dat een verbetering. Vroeger duidde een letter ‘H’ een hydrant aan – een aansluiting voor een brandblusslang – en die wordt nu aangeduid met een visueel duidelijker slang-icoon. Het is dus een gemengd verhaal. Nog wijzigingen: de trapaanduiding die in het groen moest zijn in het oude systeem, is dat nu niet meer. En ook de niveaunummering hoeft niet meer aangeduid worden door een groen veld met nummers. Conclusie: laat je adviseren als bouwheer en betrek de brandweer zo vroeg mogelijk bij de beslissing zodat je als bouwheer of beheerder niet voor een conflictueuze situatie worden geplaatst. 

Veiligheid moet integraal onderdeel zijn van circulatieconcept 

Los van de oude of de nieuwe normvolstaat het niet om random pictogrammen of bordjes  aan te brengen in een gebouw, zegt Chris Addiers, voormalig brandweercommandant voor Antwerpen en havengebied en dito voorzitter bij Federation of European Union Fire Officers Associations (FEU). “Er is een sluitend concept nodig”.  

Toegankelijkheid omvat: mensen vlot naar een bepaalde locatie leiden, maar ook omgekeerbij brand of een andere calamiteit een vlotte ontruiming mogelijk maken. Dat wordt uit het oog verloren. Veiligheidssignalisatie wordt nog te weinig als een concept opgevat. Hoe complexer het gebouw, hoe moeilijker om dat uit te zettenToch is in grote, complexe ziekenhuizen is de wayfinding en evacuatie behoorlijk scherp uitgetekend. Juist in de middelgrote is het groot aandachtspunt”, zegt AddiersBij brand ben je dan afhankelijk van een gids of van de pictogramie om zo snel mogelijk op de plek des onheils te geraken. Dat moet efficiënter. 

Wayfinding en evacuatieplan zijn complementair 

Dat het circulatieconcept van een ziekenhuis waterdicht in elkaar zit, is dus extreem belangrijk voor de hulpdiensten. Evacuatieplan en signalisatieplan moeten er de pijlers van zijn. “Signalisatie is voor een groot stuk engineering, zegt Chris AddiersLos van alle wetsartikels en richtlijnen, moet signalisatie net als de gebouwen zelf meer performance based worden ontworpen. In plaats van de checklist met alle artikelen aflopen en de normering ernaast leggen, is het aan de gebouwenbeheerders om een doordacht concept en plan neerleggen voor een goede signalisatie. Dazien we nog te weinig gebeuren.” 

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *