Typ om te zoeken

Facility In the spotlight Innovatie Ziekenhuizen

De ziekenhuisapotheek van de toekomst

Delen

AZ Delta en GZA-ZNA aan het woord 

Sinds een jaar werkt de gloednieuwe ziekenhuisapotheek van AZ Delta op volle kracht. Het ziekenhuis bestaat uit 4 verschillende campussen: 2 in Roeselare, 1 in Torhout en 1 in Menen. Bij het plannen van de nieuwbouw, heeft het ziekenhuis van de mogelijkheid gebruik gemaakt om de apotheken die vroeger op de verschillende campussen gevestigd waren, te integreren in 1 centrale ziekenhuisapotheek op de nieuwe campus in Rumbeke. 

Daar wordt alle medicatie voor de verschillende campussen gedistribueerd en alle geneesmiddelenbereidingen gemaakt. Daarna gaat alles via transport naar de verschillende campussen. Ann-Sofie Vanthournout, hoofdapotheker AZ Delta: “De verhuis naar deze nieuwbouw en de centralisering van de ziekenhuisapotheek heeft ons de kans gegeven om heel wat processen te automatiseren, wat onze manier van werken totaal heeft veranderd. Voor de centrale ziekenhuisapotheek er was, distribueerden we alle medicatie op een manuele manier: open rekken waarin we alles handmatig klaarzetten en controleerden. Ook voor de bereidingen hadden we op dat moment nog geen cleanroom (een speciale ruimte waar propere lucht gegarandeerd is) ter beschikking; die is er in onze nieuwe, centrale apotheek wel. We zijn veel automatischer en kwaliteitsvoller gaan werken wat betreft de geneesmiddelendistributie; zo werken we met een pick to light en een drop to light systeem én hebben we ook een doosjesrobot.”  

 

az Delta ziekenhuisapotheek ZORG Magazine

Ann-Sofie Vanthournout, Hoofdapotheker AZ Delta

Niet alleen AZ Delta had een gecentraliseerde ziekenhuisapotheek voor ogen. GZA Ziekenhuizen (GZA) en Ziekenhuis Netwerk Antwerpen (ZNA) beslisten om in 2017 te starten met het concretiseren van hun plannen voor een gezamenlijke ziekenhuisapotheek, over beide ziekenhuizen heen. Peter Mulkens, directeur ondersteunende diensten GZA en projectsponsor van het apotheekproject GZA-ZNA: “De grote vraag in dit project is waar de ziekenhuisapotheek het beste ondergebracht kan worden. Na lang zoeken naar een locatie op de campussen van GZA en ZNA, hebben we uiteindelijk besloten om de apotheek te vestigen op een externe locatie. Daarnaast zijn we ook gestart met haalbaarheidsstudies: zowel op het vlak van de samenwerking, de productiekosten en de medicatieverdeling.” 

GZA-ZNA ziekenhuisapotheek

vlnr Sarah De Broe, Peter Mulkens en Isabelle Glorieux (GZA-ZNA)

GZA en ZNA stelden zich de vraag welke distributieactiviteiten ze in de centrale ziekenhuisapotheek gingen onderbrengen en welke activiteiten ze wél nog op de verschillende campussen zouden behouden. Zo kwamen ze vrij snel tot de beslissing dat ze de zaken die tijds- en plaatsonafhankelijk kunnen, zullen centraliseren. Daarnaast zullen ze – waar nodig – werken met satellietapotheken, maar dat niet op elke campus.

Isabelle Glorieux, hoofdapotheker GZA: “Naast de distributie, hadden we ook heel wat vragen over het maken van steriele bereidingen, zoals bijvoorbeeld chemo. De wetgever kwam met een nieuw Koninklijk Besluit – waarbij cleanrooms een noodzaak worden – en daarvoor zijn onze huidige bereidingsruimtes niet helemaal conform. Als je als ziekenhuis groter wordt en je wilt de mogelijkheid om een voorraad aan te leggen van bepaalde bereidingen, dan moet je kunnen aantonen dat je de bewaartijd kan garanderen en dat de bereidingen aan bepaalde criteria voldoen. Met dat in ons achterhoofd, is het idee ontstaan om ook die activiteit weg te halen uit het ziekenhuis en – samen met de distributie – ook een cleanroom op de externe locatie te plaatsen.”  

Sarah De Broe, hoofdapotheker ZNA: “Wij beginnen eigenlijk omgekeerd: de centrale apotheek is er nog niet, die komt er waarschijnlijk in het eerste of tweede kwartaal van 2024, maar we zijn wél al een aantal randvoorwaarden aan het vervullen om die stap makkelijker te kunnen zetten in de toekomst. Zo richten we nu al het elektronisch patiëntendossier samen in, schakelen we onze geneesmiddelen gelijk, gebruiken we dezelfde procedures bij dezelfde type patiënten en daarnaast zijn wij ook al gestart met de aankoop van gezamenlijke apparatuur om het hele distributiesysteem op poten te zetten. Dat gaat dan over verpakkingsmachines, dozenrobots en elektronische kasten op de diensten, bijvoorbeeld.” 

AZ Delta ZORG Magazine apotheek

Dat robots van pas kunnen komen in een ziekenhuisapotheek, dat weten ze bij AZ Delta! De doosjesrobot die zij ter beschikking hebben, vervult heel wat verschillende taken. Zo controleert hij de echtheid van medicatie en stockeert hij geneesmiddelen op een relatief kleine plaats, omdat hij in staat is de doosjes zo efficiënt mogelijk te schikken. Daarnaast kan de robot ook aan stockbeheer doen. “Dat betekent dat hij bij het uitwerpen van de medicatie altijd eerst die medicatie kiest, die eerst zal vervallen”, geeft Ann-Sofie Vanthournout aan. “Tijdbesparend is het voor ons als apothekers dus zeker, en het zorgt er ook voor dat er minder menselijke fouten gebeuren.” 

Daarnaast wordt de robot ook gebruikt voor de distributie en de herbevoorrading van de semi-automatische kasten op de verschillende afdelingen. 80% van de geneesmiddelen bevinden zich op de afdelingen zelf, 20% van de medicatie wordt centraal vanuit de apotheek geleverd. “Dat is een groot voordeel, vroeger werkten we met een volledig centrale distributie en dus diende alles altijd vanuit de apotheek geleverd te worden aan alle afdelingen, wat voor wachttijden kon zorgen. De verpleegkundigen en de patiënten ondervinden dus ook voordeel van dit systeem.” 

 Naar de toekomst toe wil AZ Delta nog verbeteringen aanbrengen in de werking van de ziekenhuisapotheek. “We willen in de nabije toekomst bedside scanning implementeren in het ziekenhuis. Dat betekent dat de verpleegkundigen aan het bed van de patiënt, het patiëntenbandje én de medicatie gaan scannen voor ze die toedienen. Dit om te controleren dat ze de juiste medicatie aan de juiste patiënt toedienen. “Die extra check willen we implementeren in 2022”, aldus Ann-Sofie Vanthournout. 

Ook GZA-ZNA is klaar voor de toekomst: “Twee ziekenhuizen die samenwerken aan een gezamenlijke ziekenhuisapotheek, ik denk dat we onszelf daar wel wat als voorloper mogen zien. We hebben het plan al relatief ver uitgewerkt en zijn nu heel concreet bezig met de implementatie ervan. Alle voorwaarden die opgelegd worden, daar houden we rekening mee in onze uitwerking. We zijn helemaal klaar voor de toekomst!” 

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *