Typ om te zoeken

ICT

Het digitaal patiëntenbord: toonbeeld van efficiënte zorg

Delen

In september jongstleden werd het digitaal patiëntenbord van het UZ Gent bekroond met de publieksprijs in de categorie ‘Tools’ op Health & Care, de vakbeurs voor de zorgsector. Wij hadden een gesprek met Christophe Jolie, projectverantwoordelijke en stafmedewerker IT Zorgtoepassingen.
 
Het Gentse UZ heeft sinds kort een elektronisch patiëntenbord op elke afdeling. De digitale schermen vervangen de oude papieren steekkaarten en geven in realtime de belangrijkste gegevens weer voor alle patiënten op de afdeling. Op het bord heeft elke patiënt een vakje. Daarin staan onder andere het kamernummer, de naam, de leeftijd, het dossiernummer, waar de patiënt zich bevindt (op de kamer, in het operatiekwartier of de ontwaakzaal), het tijdstip van opname, de geplande ontslagdatum, de opnamearts, de medische discipline, de reden van opname, enzovoort.
 
Christophe Jolie
Jolie: “De tool werd intern ontwikkeld in de tweede helft van 2015 door onze programmeur Mathias Sturtewagen. Met een aantal eindgebruikers en twee interne ontwikkelaars waren we begin 2015 naar het UZA gaan kijken naar een gelijkaardige toepassing, waar we dan onze eigen versie van gemaakt hebben, specifiek op maat voor het UZG.”
 
“In het najaar van 2015 hebben we het bord getest op twee verpleegafdelingen. Het bleek meteen een schot in de roos. De vele meerwaardes van het systeem zorgden voor een vlotte implementatie over de verschillende afdelingen van het ziekenhuis. Voor de zomer van 2016 kregen tweeëndertig afdelingen en drie dagklinieken een digitaal patiëntenbord.”
 

Manuele steekkaarten

Jolie: “Voor de komst van het bord werkten we met een systeem van manuele planborden met daarin ‘slordige’ naamkaartjes om de patiënten op de verpleegafdelingen te identificeren. De lay-out van de gebruikte borden verschilde van afdeling tot afdeling. Ook procedureel was de uniformiteit volledig zoek, wat problemen gaf voor medewerkers die op verschillende afdelingen werkten.”
 
“Bovendien werden secretariaatsmedewerkers vaak gestoord door (para-)medici, een arts in consult bijvoorbeeld, die op zoek waren naar hun patiënten. De analoge borden waren ook niet altijd up to date. Als een verpleegkundige tijdens de nachtshift bijvoorbeeld geen naamkaartje in het bord had gestoken, leek het alsof ’s morgens de kamer nog niet ingenomen was. Daardoor kreeg de secretaresse een verkeerd beeld van de bezetting van de afdeling. Ook werden verdwaalde naamkaartjes niet altijd op de juiste plaats teruggezet.”
 
Handige iconen geven alle betrokken zorgverleners, maar ook de logistieke medewerkers en het schoonmaakpersoneel de nodige informatie in één oogopslag.
 
“Daarnaast was er met de planborden beperkte signalering mogelijk. Zo was het bijvoorbeeld niet altijd duidelijk welke patiënten een NTR-code hadden, welke patiënten door een besmetting op een kamer alleen werden verzorgd, enzovoort.”
 

Functies van het bord

Jolie: “Handige iconen geven alle betrokken zorgverleners, maar ook de logistieke medewerkers en het schoonmaakpersoneel de nodige informatie in één oogopslag: de patiënt ondergaat vandaag een operatie (scalpel), er gelden isolatiemaatregelen (uitroepteken), een familielid overnacht op de kamer (poppetje), de patiënt kreeg de afgelopen week een chemokuur (krab), enzovoort. Dat vergemakkelijkt hun werk aanzienlijk en het komt ook de zorg voor de patiënt ten goede. Artsen en verpleegkundigen moeten de informatie niet meer zoeken op steekkaarten, ze moeten zelf niets meer uitpluizen waardoor ze tijd winnen. Bovendien zijn de gegevens op de digitale borden altijd actueel. Ook de beddenplanning gaat daardoor vlotter. Het digitale patiëntenbord geeft zelfs verjaardagen weer. Een tros ballonnen in het vakje van de patiënt nodigt uit tot felicitaties. ”
 

Digitale foto

Alle gezondheidswerkers die werken op een verpleegafdeling en op zoek zijn naar administratieve gegevens of de belangrijkste patiëntengegevens gebruiken momenteel het systeem.
 
Jolie: “Het bord is als het ware een digitale foto van een verpleegafdeling. Met heel veel pixels, heel veel mogelijkheden dus. Wie gebruikt het bord allemaal? Dat kunnen artsen of verpleegkundigen zijn, maar ook kinesisten, ergotherapeuten, logopedisten, maaltijdbezorgers die op het bord onmiddellijk zien wie morgen ontslagen wordt (en voor wie ze geen maaltijd moeten reserveren) of poetspersoneel die via de icoontjes ziet waar er bijvoorbeeld besmette kamers zijn, studenten of noem maar op.”
 

Voordelen en nadelen

Het grote voordeel van het systeem is dat alle patiëntengegevens altijd up to date zijn.
 
Jolie: “Als er al iets niet klopt, omdat gegevens in het ziekenhuisinformatiesysteem niet zijn aangepast, dan wordt dat vlug gemeld. We stellen bijvoorbeeld vast dat een ontslagdatum in 95% van de gevallen correct wordt aangepast, omdat de ontslagdatum rood wordt wanneer die overschreden wordt. We zien ook dat het patiëntentransport beter is afgestemd op de geplande onderzoeken door visualisatie van de juiste iconen.”
 
Ook Tamara Van Autreve, administratief medewerker Kort verblijf heelkunde, is enthousiast over het systeem: “Sinds de komst van het patiëntenbord, word ik minder gestoord. Het bord leest ook gemakkelijk. Artsen, verpleegkundigen en logistiek medewerkers vinden zelf de nodige informatie: waar ligt mijn patiënt, wanneer wordt hij ontslagen, gelden er isolatiemaatregelen, enzovoort. De gegevens zijn altijd actueel. Bovendien zijn de borden op alle verpleegafdelingen identiek. Dat is zeker voor de artsen een voordeel. Zelf win ik ook tijd: ik moet minder uitpluizen in onze administratieve software. Als een familielid belt, kan ik onmiddellijk zeggen waar de patiënt op dat moment is: op de kamer, op intensieve zorgen, in het operatiekwartier. Ook de beddenplanning gaat vlotter. Aan het einde van de dag kijk ik nog eens na of alle patiënten die in oranje of rood staan wel effectief ontslagen zijn.”
 
Soms krijgen we de opmerking dat het bord de privacy van patiënten aantast. Deze kritiek vinden we niet helemaal terecht, omdat iedereen die in de verpleegpost komt beroepsgeheim heeft.
 
Jolie: “Natuurlijk zijn er ook nadelen aan verbonden. Soms krijgen we de opmerking dat het bord de privacy van patiënten aantast. Deze kritiek vinden we niet helemaal terecht, omdat iedereen die in de verpleegpost komt beroepsgeheim heeft. Bovendien kan de familie van een patiënt niet langer de verpleegpost in, wat ook een voordeel is.”
 

De toekomst

Sinds de komst van het patiëntenbord is er heel wat veranderd.
 
Jolie: “Intussen is het mogelijk via het patiëntenbord overdrachtsformulieren te genereren. Specifiek geschreven query’s gaan patiëntengegevens uit het EPD filteren die in een ISBAR[1]-overdrachtsformulier worden gegoten. De vertrekbasis is het patiëntenbord. Verpleegkundigen kunnen aanduiden wie ze de komende shift moeten verzorgen en met één druk op de knop kunnen ze een rapport opvragen (op scherm of afdruk) met de voor hen belangrijkste patiëntengegevens. Ook artsen beginnen de voordelen van deze laatste ontwikkeling in te zien en kunnen gemakkelijk summary-rapporten van hun patiënten opvragen. ”
 
[1] ISBAR (Identify, Situation, Background, Assessment and Recommendation) is een gestandaardiseerde manier om patiënteninformatie aan collega’s door te geven.
 

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *