Typ om te zoeken

ICT In the spotlight

Digitalisering in de zorg: “Een nieuwe tool volstaat niet”

Delen

Net zoals álle sectoren, ontsnapt ook de zorgsector niet aan innovatie en technologie. Wat zijn de uitdagingen waar we voor staan? Welke opportuniteiten zijn er voor grote en kleine zorginstellingen? En wat zijn de valkuilen waarvoor u moet opletten? Fenna Heyning, Wim Van Boghout en Kurt Callewaert delen hun inzichten tijdens het seminarie Digitalisering in de zorg op donderdag 9 september in de Sint-Pietersabdij te Gent.

Fenna Heyning is directeur bij STZ-ziekenhuizen in Nederland – de Samenwerkende Topklinische Ziekenhuizen. “In het Engels zouden we ons als ‘teaching hospitals’ voorstellen”, verduidelijkt ze. “We zijn een samenwerkingsverband tussen 27 grote ziekenhuizen, verspreid over het hele land, met focus op drie pijlers – opleiding, wetenschap en topklinische zorg – en twee kernthema’s – innovatie  en transformatie, en acute zorg. Voor elke van die onderwerpen zetten we netwerken op met minstens één vertegenwoordiger van elk ziekenhuis. Zij gaan in gesprek en wisselen ideeën uit, waarbij de uitdaging niet zit in het delen van goede praktijken, maar in het vermenigvuldigen ervan.” 

Fenna Heyning Digitalisering in de zorg
Fenna Heyning (STZ-Ziekenhuizen) 
“Voor elke van die onderwerpen zetten we netwerken op met minstens één vertegenwoordiger van elk ziekenhuis. Zij gaan in gesprek en wisselen ideeën uit, waarbij de uitdaging niet zit in het delen van goede praktijken, maar in het vermenigvuldigen ervan.” 

“Een nieuwe tool volstaat niet”

Eén manier om innovatie te brengen in de 27 ziekenhuizen is de innovatiechallenge die vijf jaar geleden in het leven is geroepen. Klein begonnen is die challenge ondertussen bron van vele indrukwekkende innovaties. Belangrijker dan de competitie op zich, is het vliegwiel dat deze challenge in gang brengt, benadrukt Heyning. “We zien dat ziekenhuizen zich zijn gaan organiseren om deze challenge aan te gaan, maar ook dat innovatie in het algemeen op de agenda komt te staan. Als ziekenhuizen dankzij deze challenge de reflex aanleren om bijvoorbeeld de ICT- of juridische dienst van in het begin te betrekken bij hun ideeën, als ze samenwerkingsprocessen op gang brengen, dan hebben we een grote stap gezet. En ja, jaloerse raden van bestuur die het beter willen doen dan de anderen, zijn ook meegenomen.” 

Innovatie blijft een moeilijke in ziekenhuizen, waar we jaren lang vooral focusten op zekerheid en fouten vermijden. Fenna Heyning is van mening dat we daarin wat te ver zijn doorgeschoten. Ze pleit dan ook voor een cultuur waarin experimenteren aangemoedigd wordt, waarin falen kan. Daarvoor is leiderschap belangrijk. “Die cultuur moet je promoten, en een challenge kan daarbij helpen”, klinkt het vanuit Amsterdam. “Dat past in de veel grotere zorgtransformatie die op ons afkomt, zoals dat eerder in andere sectoren gebeurde – denk aan de retail, of wat booking.com voor de reisbureaus betekende. Ik geloof sterk in innovatie en ben er ook van overtuigd dat dat niet betekent dat de zorg ontmenselijkt wordt. Maar de grote ziekenhuizen met heel veel bedden hebben hun tijd gehad. Er komen grote disruptieve veranderingen aan die erg moeilijk zullen zijn – ook voor mij.” 

Alle wzc’s in de cloud 

Toen Wim Van Boghout tien jaar geleden bij Senior Living Group – ondertussen Korian – startte, had elke woon-zorgcentrum een eigen server – zo noemden ze de PC met alle bestanden toen. Er waren toen een twintigtal wzc’s en de groep stond op het punt er nog eens twintig bij te krijgen. Het was duidelijk voor de IT-verantwoordelijke: dat was niet houdbaar. Wat hij nodig had, was een schaalbaar systeem.  

“Ik koos ervoor om zaken te verhuizen naar een private cloud, iets wat toen al redelijk revolutionair was. Bovendien wilde ik nadien enkele applicaties in een SAAS-model – software as a service – laten   draaien. Op een beurs leerde ik een interessante start-up kennen die bezig was met een mobiele applicatie die geënt was op de typische back-office software voor de zorgsector”, zegt hij. “Ik zag daar de technische voordelen van in, maar men wees mij ook op de risico’s – als zo’n start-up door zijn geld is, houdt het op. We hebben die risico’s kunnen beperken door die start-up eerst aan het werk te zetten in de wzc’s die nog op papier werkten om daar alles te gaan digitaliseren. In het slechtste geval moesten we terugkeren naar papier…” 

 

Wim Van Boghout Korian Digitalisering in de zorg
Wim Van Boghout (Korian) 
“We zagen dat een nieuwe tool niet volstaat om de manier van werken mee te laten evolueren. We hebben geleerd dat we dat soort zaken nog beter moeten kaderen.” 

Ondertussen zijn de processen gedigitaliseerd, en is de nieuwe software live in vijftien rusthuizen. Behalve de digitalisering van de processen, betekent dat ook dat de medewerkers zélf op een andere manier moeten werken, leerde Van Boghout. “We zagen dat een nieuwe tool niet volstaat om de manier van werken mee te laten evolueren. Zo gebeurt het nog dat de medewerkers – uitgerust met tablet – toch wachten met het invullen van gegevens tot ze terug in de verpleegpost zijn. Nochtans is het net de bedoeling dat ze dat doen in de kamer van de bewoner: dat is beter voor de kwaliteit, maar ook voor het contact met de bewoner. We hebben geleerd dat we dat soort zaken nog beter moeten kaderen.”  

Inzicht in de wereld van hackers 

Als het om ICT gaat, is het altijd belangrijk om ook de risico’s niet te vergeten. Kurt Callewaert is de uitgelezen persoon om dat te doen. “Om goed voorbereid te zijn, moet je inzicht hebben in de wereld van hackers. Hoe werken zijn? Wat zoeken ze?”, klinkt het. 

Callewaert stelt vast dat vele organisaties, ook in de zorg, zeggen dat ze al heel wat inspanningen doen op vlak van beveiliging. Daar durft hij vraagtekens bij zetten. Immers, stelt hij vast, vaak zijn die inspanningengeconcentreerd binnen één domein, terwijl hij er zelf vijf naar voor schuift. “Vaak is men actief op het domein van protect, maar veel minder op identifydetectrespond of recover”, weet hij.  

“Het grote probleem is dat een algemeen directeur of CEO – en  ik begrijp dat ook – zegt ‘ik ben niet technisch, dus vraag ik wel aan mijn eigen mijn IT’ers of aan de leveranciers of het veilig is’. Maar natuurlijk antwoordt iedereen dat het veilig is! En toch worden er continu systemen gehackt…”, vervolgt hij. Daarom pleit hij ervoor dat ook de CEO of algemeen directeur – net zoals die kaas moet gegeten hebben van ziekenhuishygiëne – op de hoogte is van een aantal basisprincipes van technologische hygiëne. “Het is zo fundamenteel geworden. We moeten eigenlijk het C-level updaten met een aantal ideeën en een vorm van opleiding bieden zodat zij een bepaalde kennis hebben. Zo kunnen ze gericht vragen stellen en controleren hoe het zit op vlak van veiligheid. Welke processen zijn er binnen de vijf domeinen? Is uitgeschreven wat er moet gebeuren als er iets zich voordoet? Is er automatische detectie? Hoe zit het met security by design en threat modelling?…”  

Kurt Callewaert Howest Digitalisering in de zorg
Kurt Callewaert (Howest) 
“De algemeen directeur of CEO zegt ‘ik ben niet technisch, dus vraag ik wel aan mijn eigen mijn IT’ers of aan de leveranciers of het veilig is’. Maar natuurlijk antwoordt iedereen dat het veilig is! En toch worden er continu systemen gehackt…” 

Callewaert is van mening dat cybersecutity nog te vaak als een zuivere kost wordt gezien, terwijl het een ingesteldheid moet zijn, zoals veiligheid dat ook elders is. “De zorgsector zou daar overigens het voortouw moeten nemen”, voegt hij nog toe. “We hebben hier te maken met 24/7-dienstverlening, wat het extra aantrekkelijk maakt voor hackers. Bovendien zit de zorgsector op heel wat gevoelige informatie, en ben je met mensenlevens bezig. En dan heb ik het nog niet over de reputatieschade: wat als in de krant staat dat operaties moeten uitgesteld worden omdat de IT-infrastructuur is gehackt…?” 

Bekijk de sfeerbeelden van dit event: https://www.facebook.com/media/set?vanity=zorgmagazine&set=a.3829212037180680

Lees ook dit artikel: https://zorgmagazine.be/innoveren-is-niet-voor-niets-een-werkwoord/

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *