Dossier energie:“De huidige situatie is heel onzeker” 

De energieprijzen zijn voor zorginstellingen een belangrijk aandachtspunt. Er zijn verschillende contracten mogelijk. De transacties verlopen via de energiebeurs. Het consultancy bedrijf E&C geeft duiding over mogelijke opties.   

Producenten van energie kunnen hun elektriciteit of gas aanbieden op een energiebeurs. Daar kunnen verdelers die in grote hoeveelheid aankopen om zo hun klanten een goede prijs te bieden. Omdat het systeem van vraag en aanbod de energieprijzen laat fluctueren, komt het er op aan om op het juiste moment toe te happen. Voor zorgorganisaties, die veel energie nodig hebben, is een goede prijs is cruciaal.  

Op de energiemarkt gaat het er al een tijdlang heftig aan toe. E&C is een internationaal consultancybedrijf dat alles op de voet volgt. Bart Verest is internationaal aankoopconsultant bij E&C. “We geven advies over de aankoop van energie aan industriële afnemers, overheidsbedrijven een semi-overheidsbedrijven. Door hun leveringscontract hebben ze toegang tot de energiebeurs. Wij ondersteunen organisaties bij de onderhandelingen over de contracten en het aankopen van energie op het juiste moment. De prijs fluctueert immers, net als bij andere grondstoffen. We proberen ervoor te zorgen dat een bedrijf of organisatie het energiebudget onder controle krijgt en dat het zo blijft. Dat impliceert ook het afwegen van risico’s en wat de blootstelling aan de energieprijs is.”  

Volatiele markt 

Verschillende factoren hebben een impact op de energieprijzen. “De volatiliteit is al heel 2021 bezig, maar bereikt nu (dit interview vond plaats eind februari 2022, nvdr) toch een nieuw hoogtepunt. Er komen nu verschillende zaken samen. Zo is de energiemarkt in transitie: terwijl je vroeger grote centrales had die met steenkool, gas of uranium elektriciteit produceerden, gaat men nu meer decentraal produceren. Tegelijk is de geopolitieke situatie steeds nadrukkelijker aanwezig.”  

Vervolgt de expert: “Het is zo dat de energieprijzen sinds de eerste coronapiek fors daalden, maar daarna weer begonnen te stijgen. Ziekenhuizen betaalden voor aardgas vroeger 20 euro per megawattuur, nu is dat 60 euro of nog meer. Dat duurt nu toch al een relatief lange periode. Met een goede strategie kan je dat opvangen. Dat betekent voor ziekenhuizen bijvoorbeeld dat ze nagaan hoe ze zelf elektriciteit kunnen produceren zodat ze minder op de beurs moeten aankopen en eventueel hun afname groener kunnen maken.”  

Toekomstgerichte contracten 

Bart Verest legt uit dat (zorg)organisaties zich via de energiemarkt kunnen beschermen tegen nadelige prijsschommelingen. Dat gebeurt via het type contract dat men afsluit.  

Zo kan je overeenkomen dat je gewoon het verbruik betaalt, a rato van de uur- of dagprijs. Dan betaal je meer bij prijsstijgingen en minder bij prijsdalingen. “Maar dan heb je niets in de hand, je volgt gewoon de beursindex en de spot-prijs”, klinkt het.  

“Wat ook kan, is dat je op een forwardbasis prijzen gaat afspreken. Dan neem je bijvoorbeeld voor een bepaalde periode energie af aan de marktprijs van dat moment. Dat is mogelijk voor een aantal maanden, kwartalen of jaren. Een ziekenhuis kan zich op die manier indekken tegen de volatiele markt.”  

Een derde optie is dat de leverancier het volledige volume zelf zal aankopen op de forwardmarkt, aan de prijsnotering van die dag. “Maar”, voegt Verest toe, “in de huidige volatiele markt wordt dit veel minder aangeboden door leveranciers. Bovendien kan je op deze manier niet zelf je risico spreiden.”  

Om tot de juiste keuze te komen, is het nodig een strategie op te stellen. Dat betekent dat men, bijvoorbeeld met de hulp van experten, kijkt wat de blootstelling is aan de energiekost, wat het aandeel is van energie in het totale budget, wat het verbruik is, welke typecontracten de leveranciers aanbieden. Bart Verelst: “Als je kiest voor een stabiele prijs, dan is het belangrijk om de risico’s te spreiden. Wat er nu gebeurt in Oekraïne, maakt duidelijk dat de situatie niet voorspelbaar is. We weten niet wat er zal gebeuren, het kan van dag tot dag, van uur tot uur veranderen. Als je dus stabiliteit nastreeft, moet je op zoek gaan naar contracten die dat toelaten. Het vergt discipline om stap voor stap telkens te zoeken naar de beste momenten en zo alles geleidelijk op te bouwen.” 

Heft in eigen handen  

Bart Verest geeft aan dat je ook zelf initiatieven kan nemen, zoals zonnepanelen of windmolens plaatsen. Zo kan je je ook beschermen tegen risico’s. Als je daarvoor te weinig plaats hebt, is er de formule van offsite PPA, power purchase agreements. De windmolen staat dan elders, maar je kan dan een bepaald volume energie kopen.  

Voor de zorgsector is ook demand response interessant. Je kan zo flexibiliteit in je afname tonen, afhankelijk van prijsincentives die je hebt. Ziekenhuizen die een warmtekrachtkoppeling hebben, kunnen energie inzetten op balanceringsmarkten of reservemarkten waardoor je helpt het evenwicht op het net mee te bewaren en daarvoor een vergoeding krijgt. “Of je kan de productie van je warmtekrachtkoppeling opschalen, waarvoor je gas nodig hebt om ze te laten werken. Het komt er op aan om je strategie voor ogen te houden en te bekijken hoe de beurs evolueert. Zowel voor het werken met PPA’s als voor het werken met demand response is hier in België nog meer potentieel.” 

Bart Verest, aankoopconsultant E&C 

Lees ook op ZORG Magazine:

Lees ook

Wil je op de hoogte blijven van het laatste zorgnieuws?

Wens je up-to-date te blijven van het laatste zorgnieuws en leerrijke events?
Schrijf je dan hier in en ontvang 2-wekelijks onze nieuwsbrief.