Typ om te zoeken

Finance In the spotlight Ziekenhuizen

Financiële steun essentieel om ziekenhuizen boven water te houden

Delen

MAHA-ANALYSE 2020 en impact van COVID-19:
Financiële steun essentieel om ziekenhuizen boven water te houden

Ook voor de Covid-19-crisis losbarstte, was de financiële situatie van de ziekenhuissector al onrustwekkend. De fragiele financiën van de Belgische ziekenhuizen in 2019 maken het voor hen onmogelijk om de budgettaire gevolgen van Covid-19 op te vangen. Structurele hervormingen in hun financiering lijken essentieel om de slagkracht van de ziekenhuizen te garanderen. Alleen zo kunnen ze volop hun rol spelen en de sterke gezondheidszorg blijven aanbieden die essentieel is voor een welvarende economie. 2020 kan zo een kantelpunt worden voor ons zorgsysteem en de manier waarop ziekenhuizen georganiseerd zijn.

De grondige analyse van de jaarrekeningen 2019 van de Belgische ziekenhuizen toont opnieuw aan dat hun financiële gezondheid precair is, ondanks een heel lichte verbetering ten opzichte van de voorgaande jaren. De solvabiliteit zonder investeringssubsidies komt weliswaar hoger uit dan het richtcijfer van 20%, maar de extreem lage marges blijven een realiteit: het courant resultaat bedraagt 0,48% van de omzet. Ziekenhuizen zijn bijgevolg nauwelijks in staat om financiële tegenslagen op te vangen, en al helemaal geen tsunami zoals de Covid-19-crisis.
Om die impact van Covid-19 op de ziekenhuissector te berekenen, ontwikkelde Belfius een nieuw model. De eerste prognoses suggereren, met het nodige voorbehoud, een nooit geziene turbulentie voor de sector. Door de tweede golf aan besmettingen dreigen de ziekenhuizen een courant verlies van meer dan 2 miljard euro te lijden. De beloofde overheidscompensaties zullen broodnodig zijn om deze verliezen op te vangen.

Een verdere hertekening van deze financiering, die volgens het federale regeerakkoord eenvoudiger en transparanter moet worden, is noodzakelijk voor een stabiel budgettair meerjarenkader. Dat zorgt ervoor dat ziekenhuizen voldoende kunnen investeren in de zorg van de toekomst.

Financieel resultaat 2019
Vorig jaar boekten de algemene ziekenhuizen een lichte verbetering in hun financiële resultaten. Op een totale omzet van 16,1 miljard euro realiseerden ze een courant resultaat van 76,7 miljoen euro, of 0,48 procent op hun omzet. In 2018 bedroeg het courant resultaat 30,4 miljoen euro. De winst van 2019 blijft echter flinterdun. De vorige jaren meldden we al dat een kleine verstoring catastrofale gevolgen kan hebben in de sector. Het zet ook de investeringscapaciteit onder druk. Van de 87 bestudeerde algemene ziekenhuizen draaiden 30 ziekenhuizen, of een derde, met verlies. Dit is een realiteit die we al jarenlang optekenen. Slechts 17 van de 87 hadden een courant resultaat van meer dan 2 procent op de omzet, een cijfer dat wordt gezien als een maatstaf van financiële gezondheid.
Globaal steeg de schuldpositie in 2019 naar 7,52 miljard euro, een stijging met 3 procent (+219 miljoen euro). In die context is het absoluut noodzakelijk dat de ziekenhuizen voldoende cashflow genereren om deze schulden te kunnen aflossen.
Ook de cashflow is zo’n maatstaf. In 2019 hebben 16 ziekenhuizen onvoldoende cashflow om schuld terug te betalen die vervalt tijdens het boekjaar, 1 instelling had een negatieve cashflow. Dit blijft dus relatief stabiel: in 2018 waren er 18 ziekenhuizen met te weinig cashflow, waarvan 2 met een negatieve cashflow.
De financiële balansen van de ziekenhuizen zijn over het algemeen gezond te noemen, met een eigen vermogen zonder investeringssubsidies van 23,6 procent, licht beter dan in 2018 (23,1%). Het richtcijfer ligt hier op 20 procent.
De omzet steeg bijna evenveel als in 2018, namelijk met 5 procent tot 16,13 miljard euro. Als we uitsplitsen hoe die omzet wordt gemaakt, valt op dat de farmaceutische producten een belangrijke bijdrage leveren. Vorig jaar steeg deze omzet met 11,4 procent naar 3,08 miljard euro. De afgelopen jaren groeiden deze inkomsten significant: waar ze in 2015 nog 15 procent van de totale omzet in een ziekenhuis bedroegen, zijn ze geëvolueerd naar 19,1 procent van de omzet in 2019. Deels kan dit verklaard worden door de innovatieve behandelingen in kankerbestrijding. De winstmarge in de apotheek draagt ook steeds meer bij aan het resultaat van de ziekenhuizen. Dat geldt ook voor de medisch-technische diensten zoals radiologie. Consultaties en verplegingsactiviteiten blijven dan weer verlieslatend.
De honoraria van de artsen zijn ook een belangrijke motor van de omzet in een ziekenhuis. Met een
omzet van 6,57 miljard euro realiseren ze een stijging van 4,4 procent in 2019. Hiervan wordt door de
ziekenhuizen 4,03 miljard euro doorgestort aan de artsen.

De zorg van de toekomst
De draagwijdte van Covid-19 voor de Belgische ziekenhuizen valt extra zwaar in een context waarbij ze voor belangrijke investeringen staan. De sector heeft digitale en IT-investeringen voor de boeg om patiëntendata te beheren en tegelijkertijd de veiligheid ervan te verzekeren. De oprukkende vergrijzing van de bevolking zal nieuwe noden brengen. Het aantal polypathologieën en chronisch zieken stijgt. Medische innovaties zullen geïntegreerd moeten worden. En ook van ziekenhuizen wordt verwacht dat ze CO2-neutraal worden…
De netwerkvorming tussen ziekenhuizen moet alvast leiden tot meer samenwerking en een gezamenlijk aanbod. Deze netwerken vormen wellicht een van de belangrijke puzzelstukken voor een toekomstige oplossing.

Overzicht: steunmaatregelen van de overheid
2 miljard euro thesaurievoorschot: Tijdens de eerste Covid-19-golf werd al snel duidelijk dat de ziekenhuizen financieel in moeilijkheden kwamen door het terugvallen van de normale activiteiten en de inkomsten hieruit, en door de meerkosten die de pandemie met zich mee bracht. De federale overheid ageerde tijdens de eerste golf en beloofde een bedrag van 2 miljard euro thesaurievoorschot, waarvan een afrekening volgt. Daarvan werd 1 miljard gestort in de eerste jaarhelft en twee keer 500 miljoen euro in juli en oktober.

Forfaits uitzonderlijke meerkosten: De federale overheid engageert zich om de uitzonderlijke meerkosten door Covid-19 zoals individueel beschermmateriaal (maskers etc), beademingstoestellen, extra wachtdiensten, de Covid-testen, extra verzekeringen enz. te vergoeden. Om een inschatting te kunnen maken van deze kosten hield de FOD Volksgezondheid twee enquêtes om een aantal forfaits te kunnen bepalen voor dit soort extra uitgaven.

Compensatie misgelopen activiteiten: Er is een compensatie voor misgelopen activiteiten, zoals operaties die niet zijn kunnen doorgaan of farmaceutische producten die niet werden verstrekt.
Daarnaast krijgen de ziekenhuizen ook de retrocessies van de honoraria die de artsen misliepen omdat zij voor Covid-19 insprongen. Deze vergoeding is gedeeltelijk: ze dekt momenteel enkel het gedeelte dat normaal gedekt wordt door de overheid.
Ook de meerkosten om extra capaciteit op de spoedafdeling en bij intensieve zorgen te verzekeren voor zowel Covid-19-patiënten als andere patiënten zullen worden gedekt.

Open budget: Als bij de afrekening blijkt dat er ziekenhuizen zijn die te weinig voorschot ontvingen, zullen ze een bijpassing krijgen. Zij die te veel kregen, zullen dit uiteindelijk moeten terugbetalen. Maar de federale regering verzekert wel dat het hier gaat om een open budget gaat.

Lees hier het volgende artikel: https://zorgmagazine.be/begroting-ziekteverzekering-meer-dan-30-miljard-euro-voor-duurzame-gezondheidzorg/

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *