elphi nelissen

Good practices uit Nederland: Een nationaal plan rond circulariteit 

Nederland wil bouwen voor 2050 circulair maken, inclusief woningen, utiliteitsbouw en grond-, weg- en waterbouw. “Maar in zorginfrastructuur staan we nog niet erg ver”, zegt experte Elphi Nelissen. “De omslag is begonnen met overheidsgebouwen – de overheid is een belangrijke aanbesteder en neemt duidelijk het voortouw. Meerdere good practices zijn ook te vinden in universiteitsgebouwen, rechtbanken en wooncomplexen.” 

Elphi Nelissen is Hoogleraar Building Sustainability aan de Fontys Hogescholen in Nederland, en expert installatietechniek, bouwfysica, akoestiek, brandveiligheid en CO2-duurzaamheid. Als directeur van Nelissen Ingenieursbureau is ze een voortrekker in circulair bouwen. Ze was ook voorzitter van het Transitieteam Circulaire Bouweconomie. 

Complexe afwegingen 

De kernelementen van circulair bouwen zijn bekend. “Op meer duurzame manieren leren bouwen, is een vlag die vele ladingen dekt”, zegt Nelissen. “Niet bouwen kan een optie zijn, renoveren een valabel alternatief. Kan materiaal hergebruikt worden, dan het liefst op hoog niveau en dus met grote elementen. In de structuur van een nieuwbouw scheelt dat vaak tonnen aan nieuw materiaal. Materialen moeten ook zo ‘losmaakbaar’ mogelijk aangewend worden voor hergebruik na ontmanteling. Kunnen bepaalde materialen ook uit een ander gebouw gewonnen worden? En is er bio based of gerecycleerd materiaal aanwezig? Het zijn complexe afwegingen.” 

Om tot breed circulair bouwen te komen, is een enorme gekoppelde dataset nodig. De Amsterdamse architect Thomas Rau had het in dat kader ooit over het ‘materialenpaspoort van elk individueel bouwproject’. Nelissen: “Voor een heldere analyse is een uitgebreide materialeninventarisatie tijdens de bouwaanvraag of in een materialenpaspoort nodig. Het beperkt kosten en tijdsduur van materialenonderzoek tijdens de ontmanteling.”   

Sensibiliseren 

“Via de nationale milieudatabase – milieudatabase.nl – kan de milieu-impact van materialen geanalyseerd worden. Dat is een belangrijke tool om de milieu-index van een gebouw te bepalen. De dataset blijft dus groeien.”  

Ook de milieueisen van de overheid blijven groeien: nog meer bewustwording creëren is essentieel. Nochtans is er nog geen directe verplichting tot circulair bouwen as such, zegt Elphi Nelissen. “Maar de milieuprestaties van gebouwen worden aangescherpt. Ook in Europa gaat het hard, niet in het minst door het circular economy package van uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans, een trekker van de Green Deal. Corona vertraagde de disruptie rond circulariteit. Ik denk dat op korte termijn nu vooral betaalbare en duurzame energieopslag een belangrijk aandachtspunt wordt.”   

Lees ook op ZORG Magazine:

Lees ook

Wil je op de hoogte blijven van het laatste zorgnieuws?

Wens je up-to-date te blijven van het laatste zorgnieuws?
Schrijf je dan hier in en ontvang 2-wekelijks onze nieuwbrief.