verplichtingen energiebesparing

Hoe ver staat uw zorginstelling met de verplichtingen rond energiebesparing? 

Nieuwe verplichtingen voor niet-residentiële gebouweenheden vanaf 1 januari 2023 

Tegen 2050 moet het niet-residentiële gebouwenpark in Vlaanderen koolstofneutraal zijn. Om dat ambitieuze doel te bereiken, zijn er nieuwe verplichtingen voor dat type gebouwen. Voor nieuwe eigenaars van niet-residentiële gebouweenheden werd op 1 januari 2022 al de renovatieverplichting ingevoerd. Daaraan moet binnen de vijf jaar na een overdracht (zoals verkoop, volledige schenking…) voldaan zijn. Niet-residentiële eenheden moeten, afhankelijk van hun energiegebruik, ook over een energieaudit, een energiebalans, en/of een energieplan beschikken. Dat geldt ook voor zorgorganisaties. Vanaf 2023 wordt ook het nieuwe energieprestatiecertificaat voor niet-residentiële gebouweenheden EPC NR ingezet.  

Tegen 2026 komt er een algemene EPC-labelplicht aan: dan zal het voor elke grote niet-residentiële gebouweenheid verplicht worden om over een EPC NR te beschikken. Zorgorganisaties die behoren tot de doelgroep moeten dus rekening houden met dat nieuwe EPC NR. Maar geen paniek: de invoering gebeurt stapsgewijs en begint in januari 2023 enkel bij overdracht of huur. 

Een EPC-label op basis van hernieuwbare energie 

“Een energieprestatiecertificaat (EPC) bestaat al langer voor woningen en appartementen en voor kleinere niet-residentiële eenheden (EPC kNR)”, schetst Barbara Wauman, technisch expert van het team Methodieken bij het Vlaams Energie- en klimaatagentschap. “Het nieuwe EPC NR voor grote niet-residentiële gebouwen heeft een tijd op zich laten wachten, maar aanpak en methodiek zijn dan ook volledig nieuw.”  

Een EPC voor woningen en kleine niet-residentiële eenheden wordt opgemaakt op basis van de theoretische berekening van een ‘energiekengetal’. Bij dat kengetal hoort een bepaald energielabel: van F (slecht-rood) tot A (goed-groen). “Voor grote niet-residentiële eenheden wordt het energielabel niet bepaald door de theoretische berekening van de energieprestatie, maar door het aandeel aan hernieuwbare energie dat door de niet-residentiële eenheid wordt opgewekt en gebruikt. En dat aandeel wordt bepaald door metingen van het energiegebruik. Daarnaast wordt ook een theoretisch berekende waarde voor de energiezuinigheid (de ‘energiescore’) op het EPC vermeld”, vervolgt Barbara Wauman. 

Voor het eerst wordt het EPC-label van een gebouw bepaald op basis van het werkelijk gebruik. Dat betekent dat er metingen nodig zijn. “De verzameling van meetgegevens is geen kleine opdracht”, geeft Barbara Wauman nog mee. “Daarom is het vooral belangrijk dat de organisaties zo vroeg mogelijk beginnen met het verzamelen van representatieve meetgegevens. Deze moeten minstens één volledig jaar beslaan. Wil je een EPC NR opmaken tegen 1 januari 2025, dan moet je ten laatste starten met metingen opnemen op 1 januari 2024. Tijdig data verzamelen is dus essentieel.” 

Tool voor transitie naar koolstofneutraliteit 

Het belang van het EPC NR zal toenemen, van louter informatief document bij verkoop en verhuur, naar een algemene verplichting. “De eerste EPC NR’s worden opgemaakt voor nieuw afgesloten huurcontracten of overdrachten, dus vanaf het tekenen van elke notariële akte en nieuw huurcontract vanaf 1 januari 2023. De verplichte aanwezigheid van een EPC NR zal stap voor stap verscherpen tot élke grote niet-residentiële gebouweenheid in 2026 over een EPC beschikt, dus ook zonder overdracht of verhuur.” 

“Op termijn kan ook opgelegd worden om een bepaald minimumlabel te behalen”, vervolgt ze. “Het EPC NR wordt dus een tool om toe te werken naar koolstofneutraliteit in de vorm van een A-label voor 100 procent aandeel hernieuwbare energie tegen 2050.” 

Tot op heden bestaat er ook het aparte certificaat EPC publiek. Publieke instellingen, zoals ook erkende openbare welzijns- en gezondheidsinstellingen, moeten dat afficheren voor een publieke inzage in de energieprestatie van een gebouw. Het EPC publiek verdwijnt en wordt vervangen door het nieuwe algemene EPC NR. Is er nog een geldig EPC publiek, dan mogen grote gebouwen het gebruiken tot 1 januari 2024, kleine tot 1 januari 2025.” 

Sanctioneerbaarheid en kosten 

Verplicht betekent ook sanctioneerbaar. “Enerzijds is er een sanctie voor het niet hebben van een EPC bij overdracht of verhuur en anderzijds in het kader van de algemene EPC verplichting”, legt Barbara Wauman uit. “Ten tweede zal er ook een sanctionering zijn voor het niet behalen van een minimumprestatie op het vlak van het aandeel hernieuwbare energie. Hoe die sanctie voor het niet behalen van de minimale labelplicht eruit zal zien, is nog niet bekend. In het kader van de renovatieverplichting voor niet-residentiële gebouwen bij overdracht kan de sanctie variëren tussen 500 en 200.000 euro.” 

“Het EPC NR wordt opgemaakt door een energiedeskundige type D. “Een nieuw type energiedeskundige. Vanaf eind oktober worden examens ingericht om erkend te worden als deskundige type D. De kost voor de eigenaar om een EPC NR op te maken, wordt bepaald door de energiedeskundige en hangt onder meer af van de grootte van het gebouw en de complexiteit van het energiesysteem. Een eerste opmaak vereist sowieso de inspectie van gebouwschil, installatie en een reeks opmetingen van het energiegebruik.” 

De ene energiemaatregel sluit de andere niet uit. 

Een EPC NR stelt een zorginstelling niet vrij van andere energieverplichtingen, zoals de nieuwe versterkte wetgeving voor ondernemingen. Tine Pieters (Team beleid energie efficiëntie): “Naast de renovatieverplichting, treedt eind dit jaar ook de nieuwe versterkte wetgeving voor ondernemingen in werking. Het energiegebruik van het gebouw bepaalt daarbij de indeling als onderneming. Ondernemingen met een energieverbruik tussen 0.05 en 0.1 petajoule (PJ) moeten tegen uiterlijk 1 april 2023 een energieaudit hebben opgesteld. Deze met een energiegebruik tussen 0.02 en 0.05 PJ moeten tegen uiterlijk 1 april 2023 een energiebalans hebben opgesteld. Energie-intensieve ondernemingen (energiegebruik groter dan 0.1 PJ) moeten tegen 14 december 2022 over een conform verklaard energieplan beschikken.” 

“Een ziekenhuis kan – en zal meestal – een energie-intensieve onderneming zijn”, verduidelijkt Tine Leroux (Team beleid energie efficiëntie). “Voor die categorie werd de wetgeving aangescherpt. Vroeger was de drempel een energieverbruik van 0.5 PJ per jaar. Dat wordt nu verlaagd naar 0.1 PJ. Ziekenhuizen die gecatalogeerd worden als energie-intensieve onderneming moeten een energieplan opstellen en conform laten verklaren.” 

Barbara Wauman: “Belangrijk: ook wanneer al is een gebouw onderhevig is aan het versterkt wetgevend kader en het een conform verklaard energieplan, de energiebalans of een verplichte audit moet opmaken, is het is daarom niet vrijgesteld van de nieuwe EPC NR-plicht. Het versterkt wetgevend kader focust vooral op de werking van de organisatie en het daaraan gekoppelde energieverbruik, het EPC NR is gelinkt aan de gebouwprestatie.” 

Meer informatie: 

https://www.vlaanderen.be/energieprestatiecertificaat-voor-een-niet-residentieel-gebouw-epc-nr

Lees ook op ZORG Magazine:

Lees ook

Wil je op de hoogte blijven van het laatste zorgnieuws?

Wens je up-to-date te blijven van het laatste zorgnieuws en leerrijke events?
Schrijf je dan hier in en ontvang 2-wekelijks onze nieuwsbrief.