Typ om te zoeken

Facility In the spotlight Overige Woonzorgcentra

Hygiëne in tijden van corona: “In deze tweede coronagolf kunnen we sneller schakelen”

Delen

Hygiëne in de zorgsector is belangrijker dan ooit om de verspreiding van COVID-19 in te dijken. Het heeft een flinke impact op de werkwijze en de medewerkers. 

Eind oktober moest het Heilig Hart Ziekenhuis in Mol een tijdelijke opnamestop invoeren omdat er op de afdeling geriatrie een uitbraak van corona was. Alleen op de afdeling pediatrie en de materniteit konden opnames wel nog. Het virus is wellicht binnengebracht door besmette bezoekers, ondanks scherpe veiligheidsregels. Het toont aan hoe ernstig COVID is. Rudy Van Ballaer is coördinator van het Ziekenhuisnetwerk Kempen. “Hygiëne is al jarenlang heel lang cruciaal, er gebeuren in alle ziekenhuizen frequent controles en audits. Bij de eerste golf namen we heel wat extra maatregelen, zoals het dragen van maskers en beschermingspakken, en het extra ontsmetten van de handen. Ook voor bezoekers waren er extra regels en we wezen hen erop wanneer ze die niet of onvoldoende naleefden. We riepen iedereen op om aandacht te hebben voor symptomen en om zo vaak mogelijk de temperatuur te meten. Bezoek werd ook sterk beperkt tot essentiële contacten. Langzamerhand werd meer bezoek mogelijk, maar nu de tweede golf er is, schroefden we alles weer terug.” Tussen de eerste en tweede golf werden COVID-afdelingen terug klassieke afdelingen. Die bleven eerst vijf dagen leegstaan waardoor het virus niet kon overleven, en sommige kamers werden met een specifieke spray ontsmet. In Mol werden na de uitbraak stoffen maskers verboden voor bezoekers en medewerkers, alleen chirurgische maskers kunnen. “Bij een stoffen masker weet je niet hoe vaak het wordt gewassen. Ze sluiten ook niet altijd zoals het moet. Ook de kwaliteit is verschillend.” 

Rudy Van Ballaer – Coördinator van het Ziekenhuisnetwerk Kempen

Quarantaine 

Bij het respecteren van hygiëne hoort ook afstand houden. “Sommige bezoekers hebben onze richtlijnen genegeerd met verstrekkende gevolgen. We vernamen dat enkele bezoekers – ondanks symptomen en zelfs in afwachting van hun testresultaat – , toch al langskwamen bij patiënten. Achteraf bleek hun test positief, maar inmiddels hadden ze al patiënten besmet en dat ging vlug rond op de afdeling die tot dan niet besmet was. Door dit onverantwoord gedrag liepen een tiental patiënten, artsen en verpleegkundigen een besmetting op. Meerdere personeelsleden hadden een hoogrisicocontact en gingen ook in quarantaine. De afdeling geriatrie ging volledig in quarantaine, we moesten personeel van andere afdelingen inschakelen om daar te werken. De verzorging van COVIDpatiënten is heel intensief, dus je hebt dubbel zoveel personeel nodig. Het veroorzaakte een cascade van problemen.”  

Regionale aanpak 

Het Ziekenhuisnetwerk Kempen bestaat uit de ziekenhuizen van Mol, Geel, Herentals en Turnhout. “Samenwerking was nodig omdat we door de opnamestop in Mol een beroep deden op de andere ziekenhuizen binnen ons netwerk die daardoor nog meer onder druk kwamen te staan. Het toont aan dat een netwerk zinvol is om dergelijke situaties op te vangen en onzekerheid te verminderen. We hebben sowieso een sterke overlegstructuur en tijdens de corona crisis volgen we elke dag online de evolutie binnen onze ziekenhuizen op, en sturen we bij waar nodig. Cruciale elementen in een crisistijd zijn eenheid van commando, een eenduidige aanpak en duidelijke en tijdige communicatie. Dit hebben we proberen toe te passen zowel binnen onze eigen ziekenhuizen, als op het niveau van ons netwerk. Zo pasten we van bij het begin van de pandemie een uniforme teststrategie binnen onze ziekenhuizen toe, geen evidentie. Voorstellen tot aanpassingop basis van richtlijnen door Sciensanowerden grondig doorgesproken met de vier labo’s en snel geïmplementeerd in elk ziekenhuis. Na de eerste golf gebeurde er een evaluatie van de crisis zowel op netwerkniveau als binnen ieder ziekenhuis. Toen de tweede golf uitbrak, konden we op basis van eerdere gedeelde ervaringen snel beslissingen nemen.”  

Exalta 

De groep Exalta heeft vier woonzorgcentra en een begeleidingsdienst voor mensen met een beperking die zelfstandig willen leven. Onder meer in wzc Sint-Jozef raakten bewoners tijdens de tweede golf besmet. “Van zodra we de eerste besmettingen vaststelden, deden we een collectieve testing. Daardoor werd duidelijk dat er nog meer besmettingen waren. Het was alle hens aan dek om de problemen in te dijken, vooral omdat we ook kampen met een grote uitval van personeel”, aldus Algemeen Directeur Wouter Sonneville 

Uitbraakplan 

Wouter Sonneville – Algemeen Directeur, de groep Exalta

“We hadden al een uitbraakplan bij infecties, er zijn procedures en protocollen. Toen de pandemie uitbrak, hebben we heel snel alles opgeschaald. We kochten onmiddellijk beschermingsmateriaal en we voerden een mondmaskerplicht in nog voor het verplicht werd. Meerdere keren per jaar volgen de medewerkers een herhalingsvorming over basistechnieken zoals handhygiëne. Op dat vlak staken we dit jaar een tandje bij. We stelden een bundel samen met alle hygiënemaatregelen die medewerkers moeten nemen. Toen de tweede golf eraan kwam, hebben we op alle briefingmomenten -tweemaal per dag op alle afdelingen – de instructies herhaald. Ondanks deze waaier aan initiatieven beseffen we dat er altijd een restgroep medewerkers zal zijn aan wie de informatie voor een deel voorbij gaat.” 

Draaiboek 

Exalta had ook tijdens de eerste golf een uitbraak in een wzc. “Op managementvlak hebben we in kaart gebracht welke situaties zich voordeden en hoe we dat hebben aangepakt. Daarnaast hebben we heel breed evaluaties gehouden: zowel met de medewerkers, de cliënten en de mantelzorgers. Deze twee pistes leverden heel wat informatie op en op basis daarvan stelden we een draaiboek samen. Van zodra we tijdens de tweede golf een uitbraak hadden, hebben we dat draaiboek geactiveerd. We merken dat het werkt, we konden veel sneller actie ondernemen. Ook hadden we nu voldoende beschermingsmateriaal. Een groot verschil is dat er nu veel meer medewerkers uitgevallen zijn. 

Mantelzorgers 

De vraag naar medewerkers is groot. In overleg met de vakbonden worden soms mensen die geen symptomen vertonen, maar toch thuis zijn omdat ze besmet raakten, gevraagd om toch te komen werken op de COVID-afdeling. “Het was fijn om te merken dat dit vrij vlot verloopt. Iedereen ziet de noodzaak daarvan in.” De Vlaamse overheid deelde mee dat mantelzorgers in wzc kunnen logeren om gemakkelijker ondersteuning te kunnen bieden. Exalta is er momenteel niet voor gewonnen. “We hebben onze handen al vol om de dagdagelijkse werking te managen op een veilige manier. Als je mantelzorgers laat inwonen, moet je hen ook begeleiden. Bovendien zijn het vaak al oudere mensen die dus tot de risicogroep behoren. Wel hebben we er altijd een punt van gemaakt om vrijwilligers en mantelzorgers op een efficiënte manier in onze werking in te schakelen.”  

Mentale hygiëne 

Je kan medewerkers fysiek beschermen, maar de mentale druk kan zwaar doorwegen. “We zetten in op drie sporen. We werken samen met een externe dienst die onze afdelingshoofden ondersteunt in het coachen van de medewerkers. Exalta is lid van het Tabor Netwerk waar consultants personeel en organisatie zijn. Zij coachen momenteel onze teams bij overlegmomenten. Deze consultants luisteren naar wat er aan bod komt, vooral dan in functie van veerkracht. Ook hebben we een inhousepsycholoog aangeworven. Die zal er zijn voor de medewerkers én de bewoners, want ook zij krijgen het zwaar te verduren. 


Heuvelheem: “We gooiden onze hele werking om” 

Heuvelheem is een organisatie die mensen met een beperking ondersteunt. Het gaat zowel om woonbegeleiding als dagbesteding. Algemeen Directeur Lies Ouvry: “Corona heeft een enorme impact op onze werking. Tijdens de eerste golf werden we overrompeld door de snelle stijging van de cijfers. Dan hebben we de hele werking inzake dagbesteding van maart tot juni on hold gezet. In onze woonvoorzieningen waren er heel wat besmettingen. Reeds op 18 maart moest de eerste bewoner naar het ziekenhuis. Uiteindelijk bleek de hele leefgroep getroffen en was een volledige kamerisolatie nodig. We moesten onze hele werking herbekijken, net omdat het elkaar ontmoeten in onze werking zeer centraal staat. Het gaat om zowat 220 mensen met een beperking die elkaar bijna elke dag zien.” 

Hygiëne 

“Onze medewerkers hebben allemaal een opleiding als begeleider. Hun invalshoek is orthopedagogisch, nu zijn de medische aspecten sterker aanwezig. Een basishygiëne is er altijd, maar die wordt nu veel strikter toegepast. Intern werken we met kleurcodes: deze bepalen welke beschermingsmaatregelen er moeten gehanteerd worden. Afhankelijk van de kleur ontsmetten we high touch oppervlakten één tot drie keer per dag heel grondig. De begeleiders dragen ook nu –wanneer er geen actieve besmettingen zijn- beschermingskleding, zoals schorten en chirurgische mondmaskers. Onze cliënten hebben soms meer het gevoel dat er een verpleegkundige of een ruimtemannetje voor hen staat en niet hun begeleider. Met foto-badges konden we aangeven wie er in die pakken zat.”  

Maatwerk 

Het vormingsteam heeft op maat van mensen met een verstandelijke beperking een vormingspakket ontwikkeld om hen uit te leggen wat COVID precies is en waarom bijvoorbeeld handen wassen belangrijk is. Mobiele mensen die besmet zijn, maar nauwelijks ziekteverschijnselen hebben, vinden het moeilijk om op hun kamer te blijven. We stellen vast dat onze cliënten zich heel hard inspannen om zich te houden aan de regels, wat heel fijn is. De begeleiding speelt daarin een grote rol. Zij maken de cliënten niet bang, maar leggen uit waarom de hygiënemaatregelen nodig zijn en dat het desondanks toch nog leuk kan blijven. Er werden onder meer creaboxen gemaakt voor leefgroepen die in quarantaine moeten. Daarin zitten allerlei activiteiten. Ook cliënten die thuis moeten blijven, krijgen ondersteuning op maat.” 

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *