Typ om te zoeken

In the spotlight Innovatie Ziekenhuizen

Immersief verhaal voor narcose bij kinderen… Wordt vervolgd!

Delen

In het ZNA Koningin Paola Kinderziekenhuis brengt men elk jaar circa 4.000 kinderen onder narcose. Dat is niet vanzelfsprekend. Een steriele ruimte, intimiderende machines, onbekende gezichten en dan… een benauwd, vies ruikend masker op je gezicht. Je zou voor minder tegenstribbelen. “Daar moet een oplossing voor zijn”, vond pediatrisch verpleegkundige Debby Callaert. En dus schakelde ze samen met enkele collega’s Team Scheire in. 

Voor wie Team Scheire niet kent: in dit tv-programma, geproduceerd door Canvas, zoekt een team ‘makers’ naar oplossingen voor relevante uitdagingen, vaak door bestaande technologieën te hacken. In het tweede seizoen van de reeks, dat je overigens kan herbekijken op VRTnu, daagt ZNA het team uit om iets te bedenken dat de preoperatieve angst bij kinderen vermindert. 

Groenland en Zonneland 

“Het lukte ons al heel goed om kinderen voor de operatie in de voorbereidende ruimte gerust te stellen”, vertelt Debby Callaert vandaag, bijna exact een jaar na de uitzending van Team Scheire. “Kinderen vangen hun spannende ‘reis’ aan in het mysterieuze Groenland van ZNA. En vandaar gaan ze in stapjes richting het operatiekwartier, waar een van de ouders bij het kind mag blijven tot het inslaapt.” In Zonneland kunnen kinderen na hun ingreep weer ontwaken. De ontwaakkamers lijken op strandhokjes en er komt een ijskar langs.  

“Zodra ze aan de beurt zijn, zie je bij heel veel kinderen het gevoel omslaan.” 

debby callaert

Het ontbrekende stuk van de puzzel was de periode tussenin, namelijk het moment dat de kinderen de O.K. binnenkomen tot ze in slaap zijn. “Zodra ze aan de beurt zijn, zie je bij heel veel kinderen het gevoel omslaan. Ze zijn angstig, wantrouwig, soms zelfs in paniek, wat het heel moeilijk maakt om ze rustig onder narcose te brengen. Voor het pediatrisch team en de ouder is het uiteraard niet fijn om een tegenstribbelend en huilend kind te moeten dwingen om een masker op te zetten. Liefst zo snel mogelijk, want dan is het ‘rustig’.” 

Manier van inslapen superbelangrijk 

De ervaring die een kind heeft wanneer het inslaapt is echter meebepalend voor hoe het zich na de ingreep voelt en ontwaakt. “Een kind dat erg angstig of overstuur is wanneer het onder narcose gaat, wordt meestal onrustig en bang wakker”, aldus kinderchirurg Dirk Vervloessem. “Bij sommige kinderen treedt er zelfs een toestand van acute gedragsverandering op – emergency delirium. Het kind heeft het gevoel dat het geen vat meer heeft op zichzelf of de omgeving en kan erg verward en zelfs agressief reageren.”  

Een paniekerig gevoel voor de narcose kan dus niet alleen het verdovingsproces belemmeren, maar kan ook leiden tot een langere herstelperiode na de operatie. En angst voor alles wat met ziekenhuizen en dokters te maken krijgt… Afleiding door de aandacht op iets anders te proberen vestigen helpt. Menig ouder maakt er gebruik van en ook in een ziekenhuisomgeving is de techniek niet vreemd. Alleen zijn de voorwaarden om nieuwe technologieën te introduceren in een operatiekamer heel strikt. 

Een immersieve omgeving 

Oplossing gezocht… en gevonden door Team Scheire. Maker Lynn Coorevits, tevens innovatiemanager bij onafhankelijk onderzoekscentrum Imec, leerde uit gebruikersonderzoek dat vooral de kale operatiekamer en het masker voor kinderen de meest angstaanjagende elementen zijn. Na veel zoeken en uitproberen, kwam Team Scheire met een ideale oplossing: een immersief verhaal met visuele projecties op de witte vlakken (kasten, wanden en het plafond) en digitale interacties tovert de O.K. om tot een Wauw!-beleving voor kinderen. Zo krijgen angst en onrust minder kans. Ook Groene Louis, de mascotte van de afdeling, kreeg een plekje in het verhaal. 

Debby Callaert: “Kinderen kunnen kiezen uit een onderwater- of een ruimtewereld. QR-codes op de witte vlakken vertellen de projector met daarin een minicomputer welk scène te tonen. Gewenst gedrag wordt aangemoedigd, als de kinderen bijvoorbeeld in het masker blazen, opent een schatkist of vliegt er een astronaut rond.” Met het masker maken kinderen voor de operatiekamer al kennis, als astronauten- of duikhelm. De bedoeling (na corona) is dat ze er ook stickers op mogen kleven die passen bij hun favoriete thema. 

In meer O.K.’s? 

Het enthousiasme is groot, bij kinderen, ouders en op de afdeling. “Momenteel maken we er in één van de twee O.K.’s gebruik van”, aldus Dirk Vervloessem. “Nog niet voor elke operatie, het hangt nog een beetje af van het team. Met Covid is de introductie wat langzamer verlopen. Je moet er ook extra tijd in kunnen steken en dat is niet altijd evident. Maar, bij patiëntjes waarvan we weten dat ze angstiger zijn of bij bijvoorbeeld kinderen met autisme, zullen we er altijd voor kiezen.” Welke van de twee werelden het populairst is? “De onderwaterwereld. Die vind ik zelf ook het meest rustgevend.” 

De bedoeling is alleszins om het idee ook in de tweede O.K. van het ZNA te introduceren. Daar zoekt het kinderziekenhuis momenteel subsidies voor. Dirk Vervloessem ziet de voordelen ook voor andere disciplines. En andere kinderziekenhuizen hebben hem al gecontacteerd. “Met Covid is het hen nog niet gelukt om langs te komen, maar ik hoop inderdaad dat anderen de oplossing ook oppikken.”  

Verbetermogelijkheden zijn er eveneens: meer automatisering, variatie in de thema’s, opties qua muziek en geluiden, verschillende interacties voor jongere en oudere kinderen… Kortom: wordt vervolgd! 

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *