Typ om te zoeken

In the spotlight Innovatie Techniek Ziekenhuizen

New Bordet oncologisch kenniscentrum opent deuren naast Erasmus Ziekenhuis op ULB-campus Anderlecht

Delen

Als center of excellence op het vlak van kankeronderzoek en -behandeling bekleedt het Brusselse Jules Bordet Instituut als openbaar ziekenhuis een unieke positie. Het belang van Bordet reikt ver voorbij de grenzen van het Brussels Gewest. Op een oppervlakte van 80.000 m² wordt de missie op het vlak van oncologische zorg, onderzoek en onderwijs er in de praktijk gebracht in een gebouw met een architectuur die interactie stimuleert. Eind november 2021 opende New Bordet op de campus Anderlecht op een boogscheut van het zusterziekenhuis Erasmus de deuren. 

De nieuwe Bordet campus is een state-of-the-art nieuwbouwproject op 80.000 m² en zal alle zes locaties van het huidige Jules Bordet Instituut in de buurt de Brusselse Hallepoort huisvesten in één gloednieuw gebouw. “Die locaties voldoen voor patiënten en zorgmedewerkers niet meer op het vlak van processen en veiligheid van een modern ziekenhuis”, zegt directeur Programmatie, Organisatie en Wederopbouw Frédéric Coteur. “Bovendien is het totaaloppervlak te klein voor alle diensten en afdelingen. De standaard voor ambitieus oncologisch onderzoek was bijgevolg niet meer aanwezig. Het was dus geen optie om de bestaande site aan de Hallepoort te renoveren binnen de bestaande dimensies.” 

Visitekaartje 

De nieuwe site wordt een visueel aantrekkelijk visitekaartje voor het Brusselse instituut dat tot ver over de grenzen faam geniet. Het ontwerp voor New Bordet dateert van 2005. “Het idee heeft dus jaren kunnen rijpen. De keuze viel op de campus van Anderlecht om een canceropôle te creëren met een belangrijke onderzoekspoot maar ook met meer ziekenhuisbedden: naar 250 bedden en 44 bedden voor dagopname. Bovendien zitten we er vlak bij het Erasmusziekenhuis en de faculteit Geneeskunde van de ULB, onze grote academische broers. Door het centrum van Brussel te verlaten, maakte het Jules Bordet Instituut een politiek statement, waarvoor we het gelukkig het stadsbestuur op één lijn kregen met onze visie.” 

De bouw nam zeven jaar in beslag, inclusief een onderbreking van een jaar. “Daarbij werden planning en begroting volkomen gerespecteerd”, benadrukt Frédéric Coteur. “Het hele bouwproces in vanaf vergunningsfase tot oplevering erg vlot verlopen, ook al is de vergunningspolitiek in Brussel Stad en het Brussels Gewest vaak complex. Dat is ook te danken aan de heldere en complete dossier dat wij als bouwheer en met Archi 2000 hebben ingediend. Ik ben nog het meest trots dat we met onze partners heel strak timing en begroting gerespecteerd hebben. Een prestatie voor een openbare aanbesteding.” 

Interactie faciliteren 

Het gebouw heeft bijzondere architecturale kenmerken en faciliteert de interactie tussen onderzoekers en zorgpersoneel. “Voor oncologisch toponderzoek en behandeling wilden we monobouwblok: de verschillende functies worden er volledig en permanent in geïntegreerd, net als zorgpersoneel, onderzoekers en patiënten.” Nudging dankzij een architectuurconcept, als het ware. “Interactie is fundamenteel voor oncologische behandelingen en -onderzoek”, zegt Frédéric Coteur. “De structuur van de verschillende verdiepingen is daar ook op ingesteld, met op het gelijkvloers het dagziekenhuis en de medisch-oncologische consultaties. Daarboven bevinden zich in één vleugel alle medisch-technische diensten en alle zorgprofessionals: artsen, chirurgen, paramedici, verpleegkundigen, psychologen… waarbij die dankzij de architectuur voortdurend de mogelijkheid tot interactie krijgen. Geen enkele dienst kan een eilandje vormen. Twee verdiepingen huisvesten dan de patiëntenkamers in de nabijheid van het OK. Het bouwconcept is daarmee zo opgevat dat alle zorgmedewerkers, inclusief de artsen, zich tussen de ambulante diensten en de patiëntverblijven in bevinden. Ook het onderzoekscentrum – bestaft door dezelfde medische teams – bevindt zich te midden van de patiënten.” 

Frédéric Coteur: directeur Programmatie, Organisatie en Wederopbouw

Inert gebouw 

Bouwtechnisch is New Bordet een inert gebouw. De bouwmaterialen zijn bijzonder isolerend, met op de buitenwanden externe stores. Automatisch aangestuurde zonnelamellen die vooral de koelte bewaren. Tegelijk met die keuze werd om budgettaire en operationele redenen niet gekozen voor geothermie of zonne- en windenergie. “Je kan niet op basis van een potentieel volatiele energiebevoorrading een ziekenhuis operationeel houden”, zegt Frédéric Coteur daarover. “Bovendien hangt de bouw van een nieuw ziekenhuis voor een belangrijk deel af van gewestelijke en federale financiering. Alles daarboven komt uit eigen middelen, dus de voorziene return on investment op de energietechnieken moet hoog genoeg zijn om die extra uitgaven te verantwoorden. Daarin schoot op basis van onze berekeningen een investering in hernieuwbare energiebronnen tekort. Drie: de bouw van een nieuw ziekenhuis wordt begeleid door studiebureaus, maar na de oplevering zijn het de eigen onderhoudsteams die het beheren en dan zijn complexe installaties niet aanbevolen. Vier: het terrein is niet zo groot en vooral niet uitbreidbaar in een latere fase. New Bordet moest er komen om nieuwe synergieën te bewerkstelligen met het toekomstige New Erasme, waardoor de ruimte voor hernieuwbare energie ook beperkt is.” 

Ook al ligt New Bordet aan de Brusselse ring, er werd niet voorbijgegaan aan goede verbindingen met het openbaar vervoer (tien minuten te voet vanaf de metro en overdekt vanuit het Erasmusziekenhuis).  “Er is ook een shuttledienst voorzien vanaf de metro”, besluit Frédéric Coteur. “Onderhandelingen met de MIVB staan op de programma om de site nog beter bereikbaar te maken met een extra bushalte. Ook de fiets speelt een belangrijke rol in het mobiliteitsplan, met beveiligde fietsparkings en laadpunten voor e-bikes en ook kleedkamers. Ook al zitten we in een uithoek van het Brussels Gewest, onze bereikbaarheid is heel goed.”  


New Bordet: Stad Brussel, Brussels Hoofdstedelijk Gewest en GGC trekken aan één zeel 

Het ziekenhuisnetwerk met Erasmus, Bordet en het Universitair Kinderziekenhuis Koningin Fabiola (UKZKF) heeft een Raad van Bestuur met vertegenwoordigers van de stad Brussel en de Franstalige universiteit ULB. Op het vlak van de nieuwbouw is New Bordet een mooi voorbeeld van wat er mogelijk is met Brussels Gewest en Stad Brussel en haar OCMW, onder de koepel van Beliris maar daarboven ook van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC). De GGC regelt en beheert voornamelijk de persoonsgebonden aangelegenheden (Gezondheidszorg en Bijstand aan personen) in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het Jules Bordet Instituut maakt deel uit van IRIS, het net van de openbare en universitaire ziekenhuizen en is dus een tweetalig ziekenhuis onder bevoegdheid van de GGC. Er bestaan ook samenwerkingsverbanden op het terrein met UZ Brussel op het vlak van nucleaire geneeskunde, en dus ook met de VUB.  

Partners 

Tijdelijke Maatschap TM: Brunet Saunier Architecture (F) (concept) – Archi2000 (ontwikkeling werf) – TPF Studiebureau en bijzondere technieken 

  • Fundament : Willemen 
  • Ruwbouw : Blaton/DeWaele/CFE 
  • Afwerking : Blaton/DeWaele/CFE 
  • HVAC : Cegelec/Close/Delta thermic 
  • Electriciteit : Engie 
  • Sanitair : Cegelec/Daneels 
  • Pneumatisch transport: Aerocom 
  • Medische vloeistoffen : Air Liquide Medical / Dräger 
  • Liften : Schindler 
  • Medische uitrusting : Dräger  (chirurgische lampen, distributiearmen etc) 

“New Bordet wordt een Europees referentiecentrum voor kankeronderzoek” 

Als oncologisch kenniscentrum maakt onderzoek meer dan tien procent van de omzet uit van het Jules Bordet Instituut, met 150 fulltime onderzoekers op een totaal van 1.200 medewerkers. De onderzoekers doen er aan transactioneel onderzoek gericht op de klinische praktijk, maar ook aan fundamenteel onderzoek. “Dan is nabijheid bij de patiënt essentieel, want oncologische behandelingen zijn steeds meer gepersonaliseerd. Die logica zit als het ware ingebakken in de architectuur van New Bordet”, zegt algemeen directeur Francis de Drée. 

Francis de Drée, algemeen directeur

“Onze nieuwe site opent mogelijkheden op twee vlakken tot nieuwe samenwerking met farma- en biotechbedrijven”, zegt de Drée. “We zijn nu honderd procent uitgerust om complexe klinische tests te organiseren, als onderdeel van een string van Europese centra waar die tests plaatsvinden. Er is een new drugs unit van twaalf bedden met gespecialiseerde medewerkers enkel gericht op naar klinische tests. Goede resultaten kunnen dan weer leiden tot nieuwe partnerschappen op het vlak van immunotherapie, nieuwe chemotherapie… want de tweede pijler is onze gloednieuwe medisch-technisch vleugel voor onderzoek naar nucleaire geneeskunde en radiotherapie.” 

Een belangrijke innovatie is daar de allereerste MRI-Linac 1.5 Tesla in België. Die combineert de voordelen van een lineaire deeltjesversneller met de precisie van MRI om tumoren in kaart te brengen. “Daarmee staan we internationaal aan de top”, klinkt het. “Belangrijk, want de Europese Commissie wil oncologische referentiecentra aanduiden in elk land. In zo’n centrum kan je nieuwe therapieën dan aanbieden aan patiënten. New Bordet is een logische keuzen om zo’n Europees referentiecentrum te worden.”  

Op loopafstand 

Met het Erasmus Ziekenhuis en de ULB wordt de samenwerking letterlijk nog nauwer. “New Bordet biedt geen disciplines aan als cardiologie, maar sommige oncologische behandelingen kunnen dat wel nodig hebben en dan is Erasmus letterlijk binnen loopafstand op de campus”, zegt de algemeen directeur. “Dankzij de ULB hebben we ook de onderzoekers aan boord voor fundamenteel onderzoek. Voor onze patiënten beantwoordt New Bordet natuurlijk aan alle moderne comfortstandaarden. Het markantste zijn de korte fysieke ziekentrajecten: het OK ligt aan het uiteinde van een gang van niet langer dan twintig meter. Heb je post-anesthesie medium care nodig, dan moet je niet verder gaan in de andere richting en terug naar de ziekenhuiskamer is al niet verder. Dat uiterst compacte aspect van de zorgtrajecten is uniek.”  

LEES OOK:

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *