Typ om te zoeken

In the spotlight Techniek Woonzorgcentra

“Ook voor technici primeert het welzijn van de bewoners en medewerkers”

Delen

Woonzorgcentrum Sint-Jozef realiseerde de afgelopen jaren een nieuwbouw. De verhuis van de bewoners vond plaats in 2018 en 2019. Aan het bouwproject ging een grondige voorbereiding vooraf, aldus Technisch Directeur en Projectleider Staf Leën. Toen corona losbarstte, kon men door het doordachte ontwerp op een vrij eenvoudige manier de adviezen van Agentschap Zorg & Gezondheid opvolgen. 

Staf Leën (Technisch Directeur en Projectleider)

WZC Sint-Jozef heeft 150 woongelegenheden en 10 plaatsen voor kortverblijf. “Het vroegere gebouw voldeed om tal van redenen niet meer. Het was ‘op’, we hadden te maken met betonrot, er waren problemen met de riolering en het buitenschrijnwerk. Ook was het gebouw brandtechnisch niet meer in orde. Bovendien konden we de bewoners onvoldoende comfort bieden. Omwille van plaatsgebrek en om organisatorische redenen moesten sommige bewoners hun maaltijden gebruiken op de kamers en niet in een gemeenschappelijke ruimte. Er waren te weinig rustplaatsen en zithoeken. Tal van technieken waren verouderd, ook in de kamers”, zegt Technisch Directeur en Projectleider Staf Leën. 

De uitdagingen waren gigantisch. Het kwam er onder meer op aan om een kwaliteitsvolle en comfortabele omgeving voor de bewoners en het personeel te realiseren. Huiselijkheid is heel belangrijk. Ook was er het idee om een ruime cafetaria te voorzien die de naam ’t Dorpsplein zou krijgen. De technieken moesten beantwoorden aan hedendaagse normen en moesten beheersbaar zijn. Het ontwerp vertrok van een centrale circulatiekern die toegang zou verlenen naar de leefgroepen, de administratie, de leveringszone, de grootkeuken, de kelder en de afvalcontainers.  

Overleg 

“Het is belangrijk dat technici ook stilstaan bij de doelstellingen van het project: waarom komt het er en voor wie is het bedoeld? Tijdens de voorbereiding was er op regelmatige basis overleg met Algemeen Directeur Karin Janssens en architect Wim Dens van Wim Dens Architecten & Ingenieurs. Het was een meerwaarde om ook het zorgstrategisch plan en het technisch financieel plan erbij te betrekken.” De zorgsector is immers bijzonder, het gaat niet alleen om techniek, maar om de creatie van een aangename omgeving voor bewonersmedewerkers en bezoekers. 

Er werd in kaart gebracht wat het aanbod was in de regio Aarschot en waar er nood aan was. De veranderingen moesten passen in de visie en missie van het WZC. “We vertrokken van onze kernactiviteit: een residentieel zorgaanbod. Dat aanbod wilden we vergroten met meer woongelegenheden, maar ook met meer diensten en voorzieningen. Wie nood heeft aan een kortverblijf of een assistentiewoning wilden we kunnen opvangen. We wilden een netwerk uitbouwen met alle betrokken actoren uit de regio.  

Budget 

Het budget speelde uiteraard een zeer belangrijke rol. De nieuwbouw en de exploitatie moesten voor de VZW betaalbaar zijn en blijven. Alle mogelijke subsidies werden dan ook aangevraagdBudgetbeheersing staat of valt bij een goed uitgewerkt technisch financieel voorontwerp. Meerwerken en wijzigingen tijdens de realisatie moesten worden vermedenanders kan de meerkost oplopen tot 10 à 15% van de totaalaannemingDat betekende dat we heel zorgvuldig een architect en studiebureau selecteerden. Het moet gezegd: architect Wim Dens deed het prima, dit ook omwille van de volledigheid van beschrijvingen en meetstaten van het projectEr werd voorafgaand aan de opmaak van de uitvoeringsplannen heel wat overlegd met de hoofdaannemer Vanderstraeten en de nevenaannemers van de techniekenEr was een probleem omdat er meerdere jaren waren vervlogen tussen het voorontwerp en de realisatieTechnieken en wetgevingen waren tussentijds gewijzigdLedverlichting is hiervan een mooi voorbeeld.” 

Missie 

Het ontwerp van de nieuwbouw is geënt op de missie van het WZC. Dat houdt onder meer in dat de bewoner centraal staat en respect verdient, dat er het besef is bij iedereen dat familie en vrienden voor hen belangrijk zijn. Een huiselijke sfeer kan een heel groot verschil maken. Ook de rol van de medewerkers is niet te onderschatten, een factor die je in deze tijden zeker niet mag over het hoofd zien. De huiselijke sfeer bij de afwerking werd dan ook gecreëerd onder toezicht van directrice Janssens en haar team. Tegelijkertijd is het ook een uitgangspunt van het WZC dat het aanbod van wonen, dienstverlening en zorg niet alleen kwaliteitsvol maar ook betaalbaar moet blijven. Het vergt van het beleid dat er een gezond financieel evenwicht is zodat de werking duurzaam is en op langere termijn gegarandeerd blijft.” 

Leefgroepen 

Het bestuur van het WZC wou een schaalvergroting, maar toch sterk inzetten op privacy en geborgenheid. “De keuze viel op een werking met leefgroepen van 16 bewoners. Organisatorisch kwam er een clustering tot afdelingen met 32 bewoners. Ook zochten we naar een evenwicht tussen zoveel mogelijk vrijheid voor iedereen en dit zonder het welzijn van andere bewoners in het gedrang te brengen. Daarvoor was het nodig om een inventaris op te stellen van alle beschikbare technische hulpmiddelen in de zorgsector. Hierin heeft Zorg.tech een zeer belangrijke rol gespeeld omdat de netwerking van de vereniging ervoor zorgde dat we vlot in contact kwamen met collega’s en leveranciers die ons de nodige informatie bezorgden.”  

Troeven en uitdagingen 

Voor het project van start ging, bekeek het WZC de sterktes en zwaktes. Troeven zijn de visie en missie, en profilering van de organisatie. “We weten duidelijk waar de organisatie voor staat, wat de belangrijkste doelstellingen zijn en hoe dit vertaald werd naar het project. Ook de ligging is een sterke. Het WZC ligt in de bebouwde kom en is zowel met de wagen als het openbaar vervoer vlot bereikbaar. Bovendien was de financiële situatie gezond, hoewel er omwille van de vroegere lage ligdagprijzen niet veel overschotten waren.” Uitdagingen of zwaktes waren onder meer het terrein van het vroegere rusthuis. Niettegenstaande het domein groot genoeg was, was men onderworpen aan stedenbouwkundige beperkingen waarmee het ontwerp rekening moest houden. 

Corona 

De corona crisis had en heeft een zware impact op de woonzorgcentra. Zij moesten in allerijl maatregelen nemen. Ook kwam er de bedenking dat de infrastructuur cruciaal is. “Bouwtechnisch hebben we kunnen vaststellen dat we op een relatief eenvoudige manier konden voldoen aan het advies van het Agentschap Zorg & Gezondheid over de cohorte maatregelen in geval van besmettingen met Covid-19Door het opdelen van ons gebouw in verschillende clusters en centraal gelegen medische technische diensten, die als een levensader door heel het gebouw lopen, wordt architectonisch een afdeling in twee verdeeld en kan een strikte scheiding gecreëerd worden van COVID-19 bewoners en de niet-COVID-19 bewoners. Een lokaal in de middenzone kan gebruikt worden als sas. De rest van de deuren in deze zone worden niet toegankelijk gemaakt. Dat kan via de toegangscontrole Salto. Ook konden we in de cohorte-afdeling de bewoners gedeeltelijk toegang geven tot de centraal gelegen polyvalente ruimtes – twee per afdeling – zoals de zithoek en eetruimte. Op die manier konden we vermijden dat de bewoners afgezonderd werden in hun kamers.  

Door de leegstand van het volledig geïsoleerd gebouw, dat verbouwd zou worden tot een groep van assistentiewoningen kwam er voorlopig ruimte vrij om indien nodig een schakelzorgcentrum in te richten in nauwe samenwerking met dstad Aarschot. Dat was bedoeld voor corona patiënten. In juli werd op deze locatie de triagepost en het wissercentrum opgestart. 

Tevreden 

Het eindresultaat mag er zijn, bewoners en familieleden voelen zich geborgen in hun nieuwe omgeving; hun thuis. Daarenboven heeft ons nieuwe gebouw zeker een bijdrage geleverd aan de verhoging van de arbeidsvreugde op de werkvloer en daar gaat het allemaal om.”


Gewenst programma voor de technieken in de nieuwbouw 

-Rekening houden met de vigerende wetgeving (en normen) van toepassing op de WZC’s. 

Nursecall met mogelijkheid tot zorgregistratie (display in kamer), dwaaldetectie en medaillonbediening met bakens (niet GPS). 

Brandcentrale en installatie – cf. NBN S21-100. Bijv. vrijloopsysteem op de kamerdeuren. 

Toegangscontrole gekoppeld met de brandcentrale voor de bewaking van de afdelingen, de uitgangen en de nooduitgangen van de traphallen. 

Legionellabeheersing d.m.v. een gecontroleerde injectie van waterstofperoxide aan het vertrek van het sanitair koud water. 

GBS-systeem met eenvoudige bedieningen en alarmmeldingen met gelijktijdig bewaking van een vijftigtal punten die metingen doen op het sanitair warm water (beheersplan legionella). 

Duplex uitvoering van de technieken. Bijv. cv-ketelsboilers, pompennoodstroom… 

Topkoeling voor de zit- en eetplaatsen voor de residenten. 

Digitale bewaking van de led-noodverlichtingen doorheen heel het gebouw. 

UPSsysteem voor de alarmserversbrandpompen en lichtcircuits van de evacuatiewegen. 

Automatische deuropeners aan de hoofd– en leveranciers ingang en grootkeuken. 

Ledverlichting over heel het gebouw zonder in te boeten aan gezelligheid (dimmen waar nodig).


Budget bewaken 

Staf Leën geeft op basis van zijn ervaring enkele tips om kosten te besparen, om het budget doorheen het proces te beheersen en hoe je dat kan doen zonder in te leveren op kwaliteit.  

Besparen kan je door: 

De beheer(s)baarheid van het dossier en gelijktijdig rekening houden met de exploitatiekosten op lange termijn (eigen technisch personeel betrekken bij het project om zo in de toekomst interventies van externe leveranciers te vermijden) 

De technieken in eigen hand houden zodat er bij calamiteiten rechtstreeks kan ingegrepen worden. 

-Voorbereiden en opvolgen is de boodschap (kamernummering, nursecall, telefonie, datanetwerk etc).  

-Positieve sfeer creëren tussen bouwheer, architect, hoofdaannemer en nevenaannemers met hun contractors. 

Vereenvoudiging van de technieken: bijv. HVAC en stookplaatsC-systeem in de kamers (healthconnectoren). D-systeem in de andere lokalen. 

Weloverwogen overdaad vermijden (douches in de sanitaire cellen, Wifi, etc… 

Toezien op de juiste toepassing van de systemen en de juiste koppelingen voorzien met de verschillende technieken  over dimensionering vermijden. 

Hoe kan je het budget beheersen?  

Weten waar je mee bezig bent. Wijzigingen tijdens het bouwproces zoveel mogelijk vermijden. Eventueel gevraagde of voorgestelde wijzigingen zo implementeren dat ze steeds voor eenzelfde budget of vaak zelfs goedkoper uitgevoerd kunnen worden. 

Daarom was er ook de opsplitsing van het project in verschillende loten waarin iedereen zijn vakgebied beheerst: 

  • Bouwtechnisch: Bouwonderneming Vanderstraeten NV (Lummen) 
  • HVAC: Jansegers bvba (Leopoldsburg) 
  • Elektriciteit: Hermans bvba (Houthalen) 
  • Sanitair: Varosan (Berlaar) 

Luxeartikelen en complexe uitvoeringsdetails vermijden  luisteren naar de aannemers. Bijv. verlichting, vast meubilair (hoeveelheden beperken). 

Keuze van de vloeren en aankledingen is mee prijsbepalend (m² prijs) – kleine beetjes worden heel groot 

Valse plafonds zoveel mogelijk vermijden en werken met gesloten kokers en stijgkolommen -Hydraulische circuits optimaliseren (bijv. sanitair apart afsluitbaar per kolom in de kruipruimtes). 

Gebruik maken van duurzame materialen (exploitatiekost). 

Niettegenstaande de verschillende inspanningen om het budget te bewaken werden volgende zaken toch uitgevoerd zonder in te leveren aan kwaliteit: 

In samenspraak met hoofdaannemerarchitect en Staf Leën werd er gezocht naar oplossingen bijv. harde volkeramische vloeren, gevelbekleding, luifels, buitenschrijnwerk, automatische deuren etc… 

Nursecall via displays met mogelijkheid tot zorgregistratie (geïdentificeerd) –TELEVIC. 

Toegangscontrole met badge (geïdentificeerd) (193 bewaakte deuren) – SALTO. 

Brandcentrale met zijn koppelingen volgens NBNS21-100 – INIM. 

Glasvezelkabel en intern datanetwerk (Redundant)  BKM. 

Ledverlichting in de kamers: een centrale, indirecte- en voetverlichting. 

Ledverlichting en noodverlichting elektronisch bewaakt  LEGRAND. 

Centrale legionellabeheersing en GBS systeem – REUS (Huwa-San). 

Vijf wellness baden met jet stream & sfeercreatie (muziek en licht)  ARJO. 

Nieuw beddenhuis, los meubilair, vast meubilair – HAELVOET – C&P – PLANOFURN 

Lichtkokers in het gebouw (twee stuks) – VELUX 

Nieuwe grootkeuken (250 couverts) – ELPO CUISINEX nv 

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *