Vermoeide verpleegkundige

Tekort aan medewerkers leidt tot minder zorgaanbod

Het zat eraan te komen, en krijgt nu bevestiging in een enquête van Zorgnet-Icuro: het tekort aan medewerkers leidt in veel ziekenhuizen en woonzorgcentra tot een vermindering van het zorgaanbod.

Al geruime tijd baart het zorgorganisaties zorgen dat ze onvoldoende medewerkers kunnen aantrekken. Twee jaar Covid en een brandende arbeidsmarkt hebben het probleem exponentieel doen groeien. Veel ziekenhuizen en woonzorgcentra moeten noodgedwongen overgaan tot een al dan niet tijdelijke inkrimping van hun zorgaanbod. Dat toont een recente enquête van Zorgnet-Icuro.

Opvallend: de enquête laat ook zien dat de personeelsschaarste zich meer voordoet in stedelijke gebieden en perifere rurale gebieden.

Algemene ziekenhuizen

Meer dan 8 op de 10 ziekenhuizen (82 procent) geven aan dat ze nu al bepaalde activiteiten moeten afbouwen, of dat in de nabije toekomst gaan doen. Een gelijkaardig aantal geeft aan dat ze bedden sluiten. Dit gaat vooral om bedden op de diensten geriatrie, revalidatie, intensieve zorg, heelkunde en de diensten voor diagnose van een geneeskundige aandoening en geneeskundige behandeling.

1 op de 5 ziekenhuizen (21 procent) meldt dat ze hun medisch-technische diensten inkrimpen. Het gaat dan meestal om medische beeldvorming. Meer dan een vierde (28 procent) van de ziekenhuizen zegt dat ze de capaciteit van het operatiekwartier moeten verminderen. De ziekenhuizen bouwen activiteiten af waardoor de opstart van behandelingen vertraagt (bijvoorbeeld dialyse) en de wachttijden voor bijvoorbeeld een consultatie oplopen.

Meer dan 1 op de 2 ziekenhuizen moet noodgedwongen een beroep doen op veel duurder interimpersoneel voor het invullen van de functies verpleegkundige en zorgkundige. Drie kwart van de ziekenhuizen zet projectverpleegkundigen in. Projectverpleegkundigen worden eveneens aangeworven via een interimkantoor, maar voor veel langere tijd (meestal enkele maanden); zij zijn ook duurder dan gewone interimverpleegkundigen.

Woonzorgcentra

Bij de woonzorgcentra zijn de cijfers al even verontrusten. 13 woonzorgcentra (dat is 7 procent van de 184 woonzorgcentra die de enquête invulden) melden dat ze op dit ogenblik een tijdelijke opnamestop hebben ingevoerd. Zij nemen dus geen nieuwe bewoners meer op. Een kwart van de bevraagde voorzieningen geeft aan dat ze dat misschien in de komende maanden zullen moeten doen. Meer dan 7 op de 10 woonzorgcentra meldt dat zij een wachtlijst hebben voor opname.

8 procent van de woonzorgcentra overweegt een afdeling of leefgroep te sluiten, 4 procent overweegt om een nieuw gebouw niet of maar gedeeltelijk te openen. Bijna 1 op de 10 (9 procent) woonzorgcentra met uitbreidingsplannen zegt dat ze die wellicht niet of slechts gedeeltelijk zullen kunnen realiseren bij gebrek aan medewerkers.

Ook de dagcentra worden getroffen. 7 procent van de voorzieningen geeft aan dat ze overwegen om de activiteiten van hun centrum voor dagverzorging tijdelijk stop te zetten om het personeel te kunnen inzetten in het woonzorgcentrum.

De helft van de woonzorgcentra geeft aan dat ze er niet in slagen om hun personeelsnorm (inclusief personeel boven de wettelijke personeelsnorm) te realiseren; 15 procent slaagt er zelfs niet langer in om de wettelijke norm te halen met personeel in loondienst.

Ook hier zijn veel uitzendkrachten aan de slag: 1 op de 2 doet beroep op interimpersoneel, bijna 1 op de 3 op projectmedewerkers, 1 op de 5 moet werken met medewerkers op zelfstandige basis.

“Bredere en structurele maatregelen”

Gedelegeerd bestuurder van Zorgnet-Icuro Margot Cloet toont zich ongerust over het tekort aan medewerkers en de impact op het zorgaanbod: “Deze bevraging toont hoe prangend het probleem van de schaarste aan medewerkers in de zorg is. Helaas is het niet zomaar ‘oplosbaar’. Elke sector in Vlaanderen schreeuwt immers om meer handen. Enkel werken aan de beeldvorming en de aantrekkelijkheid van het beroep zal onvoldoende zijn. We moeten dan ook bredere en structurele maatregelen nemen, met vele partners samen, om aan die allergrootste uitdaging van de toekomst het hoofd te bieden en ervoor te zorgen dat het probleem niet nóg groter wordt. We denken bijvoorbeeld aan het faciliteren van de inzet van jobstudenten en gepensioneerden, aan flexijobs en aan een aanpassing van de wet op de gezondheidsberoepen waardoor verpleegkundigen zich meer kunnen laten bijstaan en omringen met ondersteunende functies.”

LEES MEER OP ZORGMAGAZINE.BE

Lees ook

Wil je op de hoogte blijven van het laatste zorgnieuws?

Wens je up-to-date te blijven van het laatste zorgnieuws en leerrijke events?
Schrijf je dan hier in en ontvang 2-wekelijks onze nieuwsbrief.