Ter Heide Genk

Bijzondere bewoners vragen om bijzondere logistieke en technische aanpak 

Ter Heide, “waar iedereen bijzonder is”, biedt professionele ondersteuning aan kinderen en volwassenen met een verstandelijke en/of bijkomende beperking(en). Met campussen in Genk, Zonhoven, Borgloon en Tongeren bevinden ze zich in het hart van Limburg. De beperkingen van de bewoners vragen echter om een aparte manier van werken op logistiek en technisch vlak.
 
Op logistiek vlak is de aanwezigheid op vier verschillende campussen niet de meest evidente oplossing, maar het laat wel toe de mensen zo dicht mogelijk bij hun vertrouwde omgeving op te vangen. Het grootste deel van de meer dan 430 bewoners komt uit het Limburgse, al vinden ook mensen uit andere provincies en zelfs Franstaligen hun weg naar Ter Heide.
 
Het administratieve hart vind je terug op de campus in Genk, waar Ter Heide in de jaren ‘70 van start ging. Een paar jaar later volgde Zonhoven en zo’n 20 jaar geleden kwamen de campussen in Borgloon en vervolgens in Tongeren erbij. Op de vier campussen vind je meer dan 40 leefgroepen van gemiddeld 8 tot 10 personen, waaronder ook leefgroepen voor mensen met autisme.
 
De meer dan 650 medewerkers zorgen, met de gewaardeerde hulp van vrijwilligers, voor de honderden gasten met uiteenlopende beperkingen en van verschillende leeftijden. Zo is de jongste bewoner 2 jaar oud, een groot verschil met de ancien van de groep die 75 jaar op de teller heeft. Over het algemeen kun je spreken van 3 grote bewonersgroepen: MED, GES en type 1.
 

Ter Heide Genk
Een voorbeeld van aanpassing: bescherming van de radiatoren

Qua techniek en infrastructuur zijn er vaak opmerkelijke verschillen in functie van de leefgroepen. Zo wordt er geopteerd voor vloeren zonder voegen en stalen deurkaders bij GES-leefgroepen. Ook verschillende andere beschermingsmaatregelen zijn nodig bij de verschillende bewoners van Ter Heide, zoals aangepaste lichtschakelaars, kasten, bedboxen op maat, tuincompartimenten, enzovoort. Bij MED-leefgroepen is ergonomie heel belangrijk. Projecten en vernieuwingen dienen in de context van Ter Heide altijd te gebeuren vanuit noden en gebruiken van bewoners met wie je echt moet meedenken. Samenspraak is heel belangrijk. Daarom is het heel belangrijk een sleutelfiguur te betrekken in elk project die tussen de technische dienst en de gebruikers staat. Doorgaans is dit iemand van de zorgmedewerkers.
 
Niet alleen wat je doet, ook wanneer je het doet verdient bijzondere aandacht. In bepaalde leefgroepen is het, vanwege het profiel en de beperkingen van de bewoners, maar op enkele tijdstippen mogelijk om te werken. In autismeleefgroepen kan er zelfs alleen maar gewerkt worden als er niemand aanwezig is. Dit kan weleens leiden tot moeilijkheden of frustraties. Voor medewerkers van de technische dienst is het niet fijn dat ze onder hun voeten krijgen als ze het gras afrijden. Ze doen ook maar gewoon hun werk, toch? Communicatie, inzicht en wederzijds respect zijn essentieel om samenleven en samenwerken mogelijk te maken. Zo kregen de medewerkers van de technische dienst aan de hand van filmpjes en uitleg mee hoe mensen met autisme de wereld ervaren en waarom grasmaaiers zo storend kunnen zijn voor hen.
 
Nieuwbouw Zonhoven Ter Heide
Hier in Zonhoven komt de nieuwbouw

Op vlak van infrastructuur en bouwen ligt de focus momenteel op Zonhoven en Genk, waar een nieuwe infrastructuur komt. Erwin Dilissen ontfermt zich over het masterplan waarbij onder meer het hoofdgebouw in Zonhoven volledig ontmanteld wordt. De technische dienst van deze campus is sinds januari alvast al verhuisd naar Genk en zal daar ook blijven. Het masterplan werd ontwikkeld via een open oproep met Team Vlaams Bouwmeester en er werd bewust gekozen om Genk en Zonhoven in één masterplan te bundelen vanwege de nabijheid. De twee campussen liggen op minder dan een kilometer van elkaar. Ook de afdeling logistiek vind je in Genk, denk bijvoorbeeld aan de centrale grootkeuken. In totaal beschikken ze over drie grootkeukens waar dagelijks meer dan 400 maaltijden in warme lijn bereid worden op weekdagen.
 
De technische dienst is onderverdeeld in vier domeinen: bouw, tuin, schrijnwerk en algemene techniek. Alle technici zijn allround geschoold, al heeft iedereen wel ergens een voorkeur of specialiteit, natuurlijk. En dat is goed, aangezien alles almaar specifieker, elektronischer en vaak complexer wordt. Er wordt dan ook niet getalmd bij Ter Heide om de nodige opleidingen te voorzien. Op elke campus waakt een diensthoofd over de dagelijkse goede gang van zaken. In totaal maken 37 personen deel uit van de technische dienst.
 
Naar energievoorziening toe liet Ter Heide in 2017 nog eens een audit uitvoeren. De technische dienst legt zich nu toe op het realiseren van de quick wins, aanpassingen met een terugverdientijd van hoogstens vijf jaar. Het in kaart brengen van alle installaties zorgt ondertussen voor een duidelijk beeld van wat wanneer vervangen zou moeten worden. Vooruitziendheid staat, ook hier, steeds centraler.
 
Ter Heide
In de schrijnwerkerij wordt er veel op maat van bewoner gemaakt, zoals bedboxen of beschermingsarmaturen.

De nieuwbouw in Zonhoven biedt dan weer de kans om van 0 te beginnen en volop de energiebesparende technieken van tegenwoordig aan te wenden. Er komt een BEO-veld met warmtepompen, zonneboilers, hoogrendementsglas, meer dan voldoende isolatie, enzovoort. Vloerverwarming zorgt ervoor dat er geen af te schermen radiatoren meer te bespeuren zullen zijn in de leefgroepen en door in de nieuwbouw gebruik te maken van kogelwerend glas moeten er geen polycarbonaat vensters meer komen ter bescherming van de eigenlijke ramen. De aandacht gaat uiteraard niet enkel en alleen naar Zonhoven. Ook op de andere campussen blijft er geïnvesteerd worden waar en wanneer mogelijk in functie van de behoeften.
 
Er wordt constant gezocht naar evenwicht om het comfort op elke campus hoog te houden. Zo worden in Borgloon en Tongeren bijvoorbeeld de daken binnenkort vernieuwd. De vernieuwing van de daken is een opdracht die uitbesteed wordt. In vergelijking met vroeger wordt er namelijk meer dan ooit nagedacht over het al dan niet uitbesteden van bepaalde taken. Ook hier komt het erop aan een evenwicht te zoeken door dankzij de nodige kosten-batenanalyses de juiste keuze te maken rekening houdend met de mankracht, het beschikbaar materiaal, enzovoort. Grote bouwprojecten worden steevast afgetoetst met Inter, het toegankelijkheidsbureau. Hun advies wordt in het ontwerpproces al ter harte genomen, zowel voor binnen- als buiteninfrastructuur. Zo wordt er vermeden dat er nadien, met de bijkomende kosten van dien, bijgestuurd moet worden. De gebouwen worden in elk geval zo polyvalent en flexibel mogelijk opgevat. Het mag duidelijk zijn, zowel op korte termijn als op lange termijn zijn ze bij Ter Heide “bijzonder goed bezig”.
 
Met dank aan Barbara Strauven en Erwin Dilissen voor de rondleiding.

Dit artikel verscheen in editie 019 van het magazine Zorg&Techniek (zorg.tech)
 

Lees ook

Wil je op de hoogte blijven van het laatste zorgnieuws?

Wens je up-to-date te blijven van het laatste zorgnieuws en leerrijke events?
Schrijf je dan hier in en ontvang 2-wekelijks onze nieuwsbrief.