Typ om te zoeken

Facility Innovatie Ziekenhuizen

“Welke chemo je krijgt, dat bepaal je niet zelf, maar wat je eet, kan je wel zelf kiezen.”

Delen

In AZ Voorkempen staat er voor kankerpatiënten die hun smaak verloren door chemotherapie tegenwoordig een bijzonder consult op het programma. Samen met chef gastro-engineering Lobke Van den Wijngaert gaan ze op zoek naar manieren om terug met smaak te kunnen eten. We gingen met haar en onco-diëtisten Anke Helsen en Anneleen De Preter, van AZ Voorkempen, in gesprek, om het te hebben over dit bijzondere concept.  

“Genezen is belangrijk, maar de wereld blijft doordraaien en je mag plezier maken en genieten van het leven.”

Anneleen De Preter: “Mensen zien vaak nog niet in hoe belangrijk smaak is. Ze weten dat ze willen genieten, maar ze blijven natuurlijk ook hun grotere probleem hebben: kanker. Daardoor blijven de problemen met smaak vaak op de achtergrond. Ze beseffen niet hoe groot de invloed daarvan op hun mentale gesteldheid is.” 

Lobke Van den Wijngaert: “Als we ziek zijn zeggen we meestal: genezen is de prioriteit. Maar we vergeten dat we daarnaast ook gewoon mogen genieten. Genezen is belangrijk, maar de wereld blijft doordraaien en je mag plezier maken en genieten van het leven.” 

Anke Helsen: “Patiënten blijven ook vaak voorzichtig. Ze denken dat die smaak wel terugkomt, mits wat extra kruiden, omdat ze niets anders durven te verwachten, denk ik. Dat is een taboe dat nu ook doorbroken wordt, waar nu eindelijk over gepraat wordt.”  

Zelf de touwtjes in handen  

Lobke Van den Wijngaert: “Anke en Anneleen sturen de patiënten die problemen hebben met smaak naar mij door voor een smaaktest. Op een uurtje tijd doen we verschillende testen met verschillende voedingsproducten. We testen wat lekker is, in welke concentratie dat is, en we linken de geproefde producten aan basissmaken. Daarnaast informeer ik ook naar de verdere omstandigheden: krijgt de patiënt mantelzorg, naar welke winkel gaat die, wat zijn de financiële mogelijkheden, enzovoort.”  

“Na het consult krijgt de patiënt een smaakrapport en twee gepersonaliseerde recepturen: een voor brood en een voor pannenkoek. En aan de hand daarvan kunnen ze thuis aan de slag. Daarna is er nog een maand lang coaching voorzien, waarbij de patiënt via een digitaal platform rechtstreeks in contact staat met de begeleidende chef.” 

Anke Helsen: “Door die consultaties krijgen mensen terug zelf de touwtjes in handen. Welke chemo je krijgt, dat bepaal je niet zelf, maar wat je eet, kan je wel zelf kiezen. Als je daar dan geen controle over lijkt te krijgen, voel je je al heel snel gefaald. En dat geldt ook voor mantelzorgers en partners.”  

Lobke Van den Wijngaert: “De puzzelstukjes vallen in elkaar na zo’n consultatie. We hadden hier een patiënt, en haar man kookte voor haar. Toen eenmaal duidelijk werd dat het door één enkel ingrediënt was – in dit geval: peper – dat haar eten haar niet meer smaakte, was hij daar het hart van in. En nu kan ze weer genieten van wat hij maakt.”  

De eerste stap: bewustwording  

Anke Helsen: “Het project staat binnen het ziekenhuis nog in de kinderschoenen, dus nu is het vooral werken aan bewustwording.  

Lobke Van den Wijngaert: “En aan financiering. De bedoeling is dat we de data die we krijgen uit verschillende kleine initiatieven gaan samenbrengen, waardoor we een grotere database krijgen. Als we een globaal budget kunnen voorzien voor groter onderzoek, kunnen we daarna ook naar het RIZIV om de smaakconsultaties terugbetaald te krijgen.”  

Het doel? Overal interne kunde 

Anneleen De Preter: “Het loopt hier nu, ik hoop dat het ook verder loopt. Dat de smaakconsultaties over heel Vlaanderen, bij elk ziekenhuis gekend worden.” 

Lobke Van den Wijngaert: “Op dit moment zijn er twee smaakcentra in België, maar dat is een tussenfase. Wij hopen dat chefs zich bijscholen in deze specialisatie om het uiteindelijk zelf te kunnen doen. Dat elk ziekenhuis zelf smaakconsultaties kan aanbieden en genoeg gastrologische kennis in huis heeft.” 

Anneleen De Preter: “Dat opentrekken naar de hele keuken, is natuurlijk niet evident in een ziekenhuis. Je kan dan wel goede chefs aannemen, maar die kunnen niet voor iedereen aparte broodjes maken. Dat is nog een behoorlijke horde, maar ik hoop dat daar in de toekomst iets op gevonden wordt.”  

Lobke Van den Wijngaert: “In dat geval moeten we gaan kijken: wat is het basisgerecht, en hoe kunnen we dat gaan sturen voor bepaalde patiënten. Dat is als een gin-tonic: de basis blijft hetzelfde, maar je kan de smaken gaan sturen. Als een bepaalde patiënt bijvoorbeeld geen peper kan eten, moet daarop gelet worden.”  

Gastrologie vs. gastronomie  

Lobke Van den Wijngaert: “Dat is een kwestie van gastrologie versus gastronomie. Gastronomie is wanneer een cliënt kiest voor de smaak van een bepaalde chef of restaurant, gastrologie is het privilege om te mogen koken voor de smaak van je cliënt. De soep moet niet goed zijn voor jou als chef, maar voor de doelgroep.”  

“Ik heb zelf gestudeerd aan het Center for Gastrology in Leuven, maar dat is een lange opleiding. Dus zijn we nu bezig met het opzetten van laagdrempelige opleidingen. De bedoeling is dat er in de toekomst ook kleine modules komen voor diëtisten, logopedisten verpleegkundigen… Om zo meer kennis over gastrologie te vergaren.” 


LEES OOK:

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *