Typ om te zoeken

HR In the spotlight Overige

“Zelfs in Brussel zijn nog veel leidinggevenden van zorgorganisaties ‘wit’”

Delen

Cynthia van Thiel – Medewerker Diversiteit, Kenniscentrum WWZ vzw

Op 1 januari 2017 fuseerden Kenniscentrum Woonzorg Brussel vzw, Het Punt vzw en Brusselse Welzijns- en gezondheidsRaad vzw tot Kenniscentrum WWZ vzw. De missie: Nederlandstalige Brusselse zorg- en welzijnsorganisaties ondersteunen rond welzijn, wonen en zorg. Medewerker diversiteit Cynthia van Thiel licht toe hoe sensibilisering rond diversiteit een pijler is van de werking. “Wat werkt in het superdiverse Brussel, kan ook heel nuttig zijn voor Vlaanderen.” 

Het Kenniscentrum WWZ ondersteunt welzijnswerkers, initiatiefnemers en zorgvoorzieningenbouwt expertise op en stelt die ter beschikking van het werkveld en het beleid. We ondersteunen partners en organisaties via tools en projectmatige begeleiding, kennisdelen en experimenteren om van daaruit tot een visie te komen”, zegt Cynthia van ThielEen voorbeeld daarvan is  onze visie op buurtgerichte zorg.  

Binnen onze werking valt ook Het Steunpunt Vrijwilligerswerk. Zij begeleiden organisaties en werken wérechtstreeks met de burger. Voor alles wat we doen rond wonen en welzijn  zijn de SDG’s, de ontwikkelingsdoelstellingen van de Verenigde Naties een model en een belangrijke leidraad.   

Het Kenniscentrum WWZ heeft als missie: een beter welzijn, vernieuwende woonvormen en toegankelijke zorg voor Brusselaars. Rekening houden met de superdiversiteit van de hoofdstad speelt daar een belangrijke rol in.  

Zorg- welzijnsorganisaties  helpen hun werking toegankelijker te maken is één van de essenties waarmee we bezig zijn”, legt Cynthia uit. “We brengen partners bijeen en zorgen dat organisaties elkaar vinden, faciliteren samenwerking, brengen medewerkers samen om uit te wisselen over bepaalde thema’s. Het uiteindelijke doel is dat de kwetsbare Brusselaar er beter van wordt en vlotter de weg vindt naar zorg- en ondersteuning  op zijn of haar maat.”  

Daar zetten we verschillende methodieken en vormingen voor inZo zijn er bijvoorbeeld de kijkstages waar medewerkers een halve of hele dag een kijkje kunnen nemen bij een andere organisatie om zo van elkaar te leren. Op het vlak van diversiteit en inclusie zetten we enerzijds sterk in op themaals handicap, anderzijds – en dat is mijn rol – op cultuursensitieve zorg, het kruispuntdenken en de rol van etnisch-culturele zelforganisaties in de zorg-en welzijnssectorWe verlenen advies en geven vormingen. Een voorbeeld is de vorming Kotosa, gebaseerd op de gelijknamige film, waarin het thema racisme in de zorg sterk naar voren komt. We gaan in discussie om de zorgmedewerkers bewuster te maken van de problematiek. 

Daarnaast zijn er diversiteitstools die we ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld de Toolbox Divers Vrijwilligerswerk en de Reflectietool Meetladder Diversiteit. Deze laatste werd ontwikkeld in samenwerking met het Agentschap Integratie en Inburgering en is bedoeld om je acties en projecten te testen op hoe divers-sensitief je te werk gaat, om zo bepaalde doelgroepen beter te bereiken. Een checklist bestaat niet op diversiteitsgebied: er bestaat geen one size fits allWie kan ik contacteren in de buurt? Hoe kan ik zorgen dat mijn activiteit zo toegankelijk mogelijk is en zo participatief mogelijk gebeurt? Met verschillende invalshoeken rekening houdt? Die tool kan daarbij helpen. Een Brussels dienstencentrum zette de tool al in om hun werking te evalueren op diversiteitsvlakIn de sector Personen met een handicap starten we nu een project waarbij deze reflectietool ook aan bod komt. Het begrip diversiteit zien we heel breed: etnische achtergrond, taal, handicap, gender, geaardheid, sociale status…”  

Welke aandacht moet er gaan naar diversiteit als het gaat over welzijn, wonen en zorg en hoe maakt die aandacht een verschil op het terrein? 

Bij het bereiken van het cliënteel merken we zelfs in Brussel dat er toch nog heel veel personeel van de zorgorganisaties wit is, vooral bij de leidinggevenden. De manier van werken is er ‘wit’ en we pleiten ervoor dat daar verandering in komt en er een meer participatief proces wordt opgestart. Het binnenbrengen van andere perspectieven is echt belangrijk. Daarbij moet die diverse groep ook serieus genomen wordenIk deed eens een interview met  twee mensen van kleur die veel ervaring hebben met raden van bestuur. Zij gaven aan vaak niet voor vol te worden aangezien in die gesprekken. Een minderheidsstandpunt kregen ze daar niet goed verkocht. 

Vormingen rond kruispuntdenken zijn een belangrijk instrument om diversiteit in kaart te brengen en tastbaar te maken voor organisaties. 

Kruispuntdenken gaat ervan uit dat iedereen meervoudige identiteiten heeft. Je bent vrouw en pakweg Afrikaans van originekomt uit de middenklasse en bent lesbisch…  maar vooral belangrijk is dat daar machtsverschillen aan vast hangenDe ene heeft privileges, de andere heeft juist last van uitsluiting. Het gaat vooral daarover: die uitsluitingsmechanismen die in de maatschappij een rol spelen zichtbaar maken en mensen bewust maken van hun privileges en de uitsluitingsmechanismen waaronder ze lijden. De zorg is vanuit een wit kader georganiseerd. Erg belangrijk om rekening mee te houden als je een divers cliënteel wil bereikenwant de hele werking is vanuit jouw eigen perspectief georganiseerdMet het Kenniscentrum WWZ zetten we sterk in op die onzichtbare processen, onder andere met de vorming IntersectionsKruispuntdenken in de Praktijk. 

Binnen jouw rol is begeleiding rond cultuursensitieve zorg erg belangrijk. Het Kenniscentrum WWZ begeleidde er een leertraject over in enkele woonzorgcentra. 

“Ja, een tweejarig leertraject met drie woonzorgcentra in samenwerking met onderzoekster Saloua Berdai-Chaouni van de Karel De Grote Hogeschool. De vraag was: hoe kunnen we meer cultuursensitief werken en cliënteel aantrekken met een migratieachtergrond? Het traject bestond uit een aantal uitwisselingsmomenten. Ook daar zag je een bewustwordingsproces over het referentiekader en de privileges ontstaan. De deelnemende woonzorgcentra hebben een actieplan uitgewerkt met daarbinnen kleinere acties zoals het uitbouwen van netwerken in de buurt of een buddyproject voor medewerkers die Nederlands willen leren en om ouderen te laten wennen aan mensen met een andere achtergrond. Alle lagen van het personeel kregen ook een vorming. Om tot verankering te kunnen komen is het belangrijk dat deze acties een geheel gaan vormen en dat er zo participatief mogelijk gewerkt wordt.  

Maar nogmaals: interessant is vooral het inzicht dat bij de organisaties ontstaat over de eigen vooroordelen, stereotyperingen en onderliggende processenHet binnenbrengen van andere perspectieven is echt belangrijk. Daarom zien we ook graag meer mensen met een migratieachtergrond in die hogere functies zodat ze ook kunnen participeren aan het beleid. 

Is er belangstelling buiten Brussel voor de vormingen en begeleidingen van het Kenniscentrum WWZ?

“Ja, we krijgen nu vragen vanuit Vlaanderen om vorming te komen geven, dus onze werking raakt wel breder verspreid. Ik had bijvoorbeeld onlangs een organisatie voor thuisverpleegkunde die mij vroeg om een vorming cultuursensitieve zorg te komen geven. De opdracht voor het  leertraject cultuursensitieve zorg in de woonzorgcentra ging door met drie woonzorgcentra in Vlaanderen. Brussel wordt gezien als een soort laboratorium voor superdiversiteit. Als het hier werkt, werkt het misschien overal. 

Ik merk dat in de paar jaar dat ik hiermee bezig ben, er echt een groeiende vraag ontstaat naar hoe welzijns- en zorgorganisaties  een meer divers cliënteel kunnen bereiken en naar begeleiding bij het ontwikkelen van diversiteitsbeleid. Diversiteit is niet de core business van welzijnsorganisaties. Omschakelen willen ze vaak wel, maar er is gebrek aan tijd en expertise om er zelf mee aan de slag te gaan. Dus de vraag naar vorming en begeleiding blijft groeien.   

www.kenniscentrumwwz.be/diversiteit 

Laat een commentaar na

Your email address will not be published. Required fields are marked *